سازگاری نهادی با بحران دائمی

چرا اقتصاد ایران در تله «انسداد نهادی» گرفتار شده است؟

سیاستگذاری و اقتصاد کلانحکمرانی و جرایم اقتصادی۱۴ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

اقتصاد ایران به دلیل شکل‌گیری گروه‌های ذی‌نفع و وابستگی به مسیر، در تله «انسداد نهادی» گرفتار شده است.

چرا با وجود آگاهی کامل از راه‌حل‌های اقتصادی، سیاست‌گذار همچنان در اجرای آن‌ها ناتوان است؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
اقتصاد ایران از سال ۱۳۹۷ با شوک‌های پی‌درپی و کاهش شدید رفاه مواجه شده است.
۲
ناترازی‌های مزمن پیش از ۱۳۹۷، ساختار اقتصاد را در برابر شوک‌ها آسیب‌پذیر کرده بود.
۳
تحریم‌ها از یک محدودیت خارجی به بخشی از ساختار اقتصاد سیاسی و توزیع رانت تبدیل شدند.
۴
سازگاری با محیط تحریمی، باعث ایجاد وابستگی به مسیر و دائمی شدن سیاست‌های اضطراری شده است.
۵
گروه‌های ذی‌نفع جدیدی شکل گرفته‌اند که مانع از اصلاحات ساختاری و بازگشت به وضعیت عادی می‌شوند.
۶
ظرفیت دولت به جای توسعه، صرف مدیریت بحران و توزیع رانت می‌شود که منجر به انسداد نهادی شده است.

چرا این خبر مهم است؟

توضیح می‌دهد که چرا با وجود آگاهی از راه‌حل‌ها، اصلاحات اقتصادی در ایران به بن‌بست می‌خورد.

نکات پنهان خبر

تحریم‌ها فقط یک فشار خارجی نیستند؛ آن‌ها با تغییر قواعد بازی، «ذینفعان جدیدی» ایجاد کرده‌اند که بقای خود را در تداوم بحران می‌بینند.

منتظر چه باید بود؟

باید پیگیری کرد که آیا دولت ظرفیت سیاسی لازم برای شکستن این تعادل توزیعی و اجرای اصلاحات را دارد یا خیر.

پژواک تاریخی

تحریم‌های سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ که آسیب‌پذیری ساختار اقتصاد ایران را پیش از برجام آشکار کرده بود.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

خانوارها
کاهش قدرت خرید و افزایش فقر به دلیل تورم ساختاری
دولت
افزایش قدرت مدیریت رانت در مقابل کاهش ظرفیت تولید کالای عمومی
بنگاه‌های اقتصادی
نااطمینانی و تضعیف سرمایه‌گذاری به دلیل محیط نامناسب کسب‌وکار

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

انسداد نهادی زمانی رخ می‌دهد که واکنش به بحران، ساختار اقتصاد را تغییر داده و بازگشت را دشوار می‌کند.

۲

ناترازی‌های انباشته پیش از ۱۳۹۷، اقتصاد را در برابر شوک‌های خارجی بسیار آسیب‌پذیر کرده بود.

۳

تحریم‌ها با تغییر نحوه تخصیص منابع و رانت، به بخشی از ساختار اقتصاد سیاسی تبدیل شدند.

۴

طولانی شدن تحریم‌ها باعث سازگاری اقتصاد با محیط تحریمی و تغییر رفتار دولت و بنگاه‌ها شده است.

۵

سیاست‌های موقت اضطراری به دلیل ایجاد گروه‌های ذی‌نفع، به سیاست‌های دائمی و پرهزینه تبدیل شده‌اند.

۶

ظرفیت دولت به جای تولید کالای عمومی، صرف مدیریت کمیابی و توزیع رانت می‌شود که مانع اصلاحات است.

آمار کلیدی

۵۰ برابر
افزایش نرخ ارز از سال ۱۳۹۷
۱۹ برابر
افزایش سطح عمومی قیمت‌ها
۳۴ برابر
افزایش قیمت مواد غذایی
۱۶ میلیون نفر
افزایش جمعیت زیر خط فقر

نهادهای کلیدی خبر

مسعود نیلی- اقتصاددان و نویسنده یادداشت
اقتصاد ایران- موضوع اصلی تحلیل
تحریم- عامل تغییر ساختار اقتصاد سیاسی
دستیار هوشمند