نظام ارزی شناور
همچنین: رژیم ارزی شناور
نظام ارزی شناور یعنی اجازه دهیم قیمت پول ملی در برابر ارزهای خارجی، درست مثل قیمت طلا در بازار، بر اساس میزان خرید و فروش واقعی تعیین شود. در این سیستم، بانک مرکزی نرخِ دستوری و ثابتی را به بازار تحمیل نمیکند و قیمت دلار با هر اتفاق اقتصادی یا سیاسی، به صورت خودکار بالا و پایین میرود تا بازار به تعادل برسد. در واقع بازار است که میگوید ریال چقدر میارزد. در اقتصاد ایران، معمولاً به جای نظام شناور، از نرخهای دستوری استفاده شده که نتیجهاش فشرده شدن فنر ارز و جهشهای ناگهانی قیمت بوده است. اگر نظام ارزی شناور باشد، قیمتها به جای ثباتِ ظاهری و سپس انفجار قیمتی، به صورت تدریجی با واقعیتِ تورم هماهنگ میشوند. این یعنی شما به عنوان مصرفکننده، اثر تحولات را سریعتر در قیمت گوشی یا خودرو میبینید، اما در عوض از شوکهای اقتصادی بزرگ که داراییهای مردم را یکشبه بیارزش میکند، تا حد زیادی جلوگیری میشود.
چرا الان مهم است
تازهبا جدی شدن بحث جراحی اقتصادی در سایه توافقات بینالمللی، موضوع عبور از نرخهای دستوری و حرکت به سمت بازار آزاد دوباره به صدر اخبار بازگشته است. نظام ارزی شناور ابزاری کلیدی برای حذف رانت و تکنرخی کردن دلار محسوب میشود که در صورت اجرای درست، میتواند موتور محرک اصلاحات ساختاری و مهار تورم مزمن در اقتصاد ایران باشد.
آخرین اخبار با این مفهوم

فرصت ۶۰ روزه تفاهم ایران و آمریکا برای جراحی اقتصادی و مهار تورم
تفاهم دیپلماتیک فعلی فرصتی موقت برای مهار تورم و اصلاحات ساختاری است، مشروط بر اینکه دولت از تکرار خطاهای گذشته در هزینهکرد منابع بپرهیزد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵