نرخ سپرده قانونی
نرخ سپرده قانونی در واقع سهمی از پول شماست که وقتی در بانک میگذارید، بانک اجازه ندارد تمام آن را به دیگران وام بدهد یا با آن سرمایهگذاری کند. بانک مرکزی این بخش از پول را از بانکها میگیرد و در حسابهای خود بلوکه میکند تا مطمئن شود بانکها بیش از حدِ توانشان پول خلق نمیکنند و همواره مقداری ذخیره نقد برای شرایط اضطراری در شبکه بانکی وجود دارد. این عدد معمولاً بین ۱۰ تا ۱۳ درصد نوسان میکند و ابزاری برای تنظیم شیرِ نقدینگی در کشور است. وقتی بانک مرکزی در ایران احساس کند نقدینگی زیاد شده و تورم در حال بالا رفتن است، این نرخ را افزایش میدهد. با این کار پولِ کمتری در دست بانکها میماند، در نتیجه وام گرفتن برای مردم و کسبوکارها سختتر و کمیابتر میشود که در نهایت به کاهش سرعت رشد قیمتها در بازارهایی مثل دلار و مسکن کمک میکند. در مقابل، کاهش این نرخ به معنای چراغ سبز برای تزریق پول بیشتر به بازار و تسهیل وامدهی است.
چرا الان مهم است
تازهبا تکذیب شایعات تغییر نرخ سود توسط بانک مرکزی، توجهها به ابزارهای جایگزین برای مهار نقدینگی جلب شده است. در این فضا، نرخ سپرده قانونی به عنوان «ترمز دستی» بانک مرکزی اهمیت مییابد؛ چرا که با ثابت ماندن سود، این نسبت تنها اهرم باقیمانده برای محدود کردن قدرت وامدهی بانکها و کنترل تورم در اقتصاد ایران است.
آخرین اخبار با این مفهوم

بانک مرکزی شایعات تغییر نرخ سود را رد کرد: بررسیهای کارشناسی ادامه دارد
بانک مرکزی شایعه تغییر فوری نرخ سود را رد کرد و گفت هر تصمیمی هنوز در مرحله بررسیهای کارشناسی است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵