مالیه عمومی
مالیه عمومی در واقع همان «کیف پولِ دولت» است. همانطور که هر خانواده باید بداند چقدر درآمد دارد و چقدر خرجِ اجاره و غذا میکند، دولت هم باید برای ادارهٔ کشور برنامهریزی کند. در این علم، بررسی میشود که دولت چطور منابعی مثل درآمدهای مالیاتی، عوارض گمرکی یا ثروتهای ملی مثل نفت را جمعآوری کرده و آنها را بین بخشهای مختلف تقسیم میکند تا وظایف حاکمیتیاش را انجام دهد.
در ایران، مالیه عمومی مستقیماً با سفرهٔ مردم گره خورده است. وقتی دولت با کسری بودجه مواجه میشود، یعنی خرجش بیشتر از دخلش است، ممکن است به راهکارهایی روی بیاورد که نتیجهاش تورم و کاهش قدرت خرید شما باشد. مثلاً وقتی بحثِ «یارانههای نقدی» یا «بودجهٔ ساختِ بزرگراهها» پیش میآید، ما دقیقاً در قلبِ مالیه عمومی هستیم؛ جایی که تصمیم گرفته میشود پولِ محدودِ کشور صرفِ هزینههای جاری شود یا برای پروژههایی که آیندهٔ اقتصادی ایران را میسازند سرمایهگذاری شود.
چرا الان مهم است
تازهتلاطمهای اخیر در بازار انرژی و تهدید مسیرهای صادراتی، زنگ خطر را برای دخل و خرج دولت به صدا درآورده است. از آنجا که بخش بزرگی از «مالیه عمومی» ایران به فروش نفت گره خورده، هرگونه اختلال در امنیت منطقه یا تغییر هزینه تجارت انرژی، مستقیماً روی کسری بودجه، توان دولت در پرداخت یارانهها و در نهایت تورم سفره مردم اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

جهش ۹۰ درصدی هزینه واردات انرژی هند در پی بحران تنگه هرمز و جنگ علیه ایران
جنگ و انسداد تنگه هرمز، هزینه انرژی هند را دو برابر کرده و اقتصاد این کشور را با بحران ارزی مواجه ساخته است.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵