عرصه و اعیان

وقتی از ملک حرف می‌زنیم، با دو بخشِ کاملاً جدا روبرو هستیم: «عرصه» که همان زمین و خاک زیر پای ساختمان است و «اعیان» که شامل تمام بنای ساخته‌شده روی آن زمین، مثل دیوارها، سقف و تأسیسات می‌شود. در خانه‌های ویلایی معمولاً صاحب‌خانه مالکِ تمام عرصه و اعیان است، اما در آپارتمان‌ها، شما مالکِ شش‌دانگِ واحد خود (اعیان) هستید و نسبت به متراژ خانه‌تان، سهمی از زمینِ کل ساختمان (عرصه) دارید که به آن «قدرالسهم» می‌گویند.

اهمیت این تفکیک زمانی مشخص می‌شود که پای پروژه‌هایی مثل مسکن مهر یا خانه‌های اجاره‌ای ۹۹ ساله وسط بیاید؛ جایی که ممکن است شما فقط مالک ساختمان باشید و زمین متعلق به دولت باشد. همچنین در زمان تخریب و نوسازی یک آپارتمان قدیمی در شهرهای بزرگ، آن چیزی که ارزش واقعی دارایی شما را تعیین می‌کند، نه لزوماً متراژِ واحدِ فرسوده، بلکه سهم شما از «عرصه» یا همان زمینِ گران‌قیمتِ آن منطقه است که اجازه می‌دهد در ساختمانِ جدید شریک شوید.