تورم درونزا
تورم درونزا شبیه به موتوری است که وقتی روشن شد، خودش سوختِ خودش را تأمین میکند. در این حالت، گرانی فقط نتیجهی تحریم یا بالا رفتن قیمت دلار نیست، بلکه از دلِ تصمیماتِ داخلی بیرون میآید. وقتی دولت برای پوشش هزینههایش از بانک مرکزی استقراض میکند یا بانکهای تجاری بیش از توانشان وام میدهند، نقدینگی جدید خلق میشود. این پولِ اضافی در بازار میچرخد و بدون اینکه لزوماً اتفاقِ خاصی در خارج از مرزها افتاده باشد، قیمتها را از درونِ سیستم به سمت بالا هل میدهد.
برای ما در ایران، این تورم یعنی «توقعِ گرانی». وقتی شما به عنوان خریدار یا فروشنده مطمئن هستید که ماه بعد همهچیز گران میشود، همین امروز قیمت را بالا میبرید یا بیشتر خرید میکنید؛ این رفتارِ جمعی خودش باعثِ گرانیِ بیشتر میشود. مثلاً وقتی ناترازیِ سیستم بانکی باعث رشد نقدینگی میشود، حتی اگر قیمت دلار برای مدتی ثابت بماند، باز هم قیمتِ مسکن یا اقلام خوراکی بالا میرود. در واقع، این نوع تورم قدرت خرید شما را به صورت مستمر فرسایش میدهد چون ریشهاش در ساختارِ پولیِ کشور است و با فروکش کردنِ تنشهای سیاسی هم به راحتی از بین نمیرود.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهایی که رشد اقتصادی لزوماً به سفرههای مردم نمیرسد، بحث «تورم درونزا» داغ شده است. تحلیلگران میپرسند چرا با وجود تغییر در تولید، قیمتها همچنان بالا میروند؟ پاسخ در ساختارِ معیوبِ بانکی و بودجهایِ ایران نهفته است که فارغ از متغیرهای بیرونی، از درونِ خودِ اقتصاد بنزین به آتشِ تورم میپاشد.
آخرین اخبار با این مفهوم
چرا تورم ایران با رشد اقتصادی همبستگی ندارد؟ تحلیل ریشههای تورم درونزا
تورم ایران ناشی از انقباض تولید و سیاستهای پولی-مالی انبساطی است که چرخه تورم درونزا را بازتولید میکند.
۲۹ تیر ۱۴۰۵