تثبیت نرخ ارز

تثبیت نرخ ارز زمانی اتفاق می‌افتد که دولت یا بانک مرکزی تصمیم می‌گیرد قیمت ریال را در برابر ارزهای خارجی مثل دلار روی یک عدد ثابت نگه دارد. در این وضعیت، دیگر عرضه و تقاضای واقعی در بازار قیمت را تعیین نمی‌کند، بلکه بانک مرکزی با تزریق ارز یا وضع قوانین سخت‌گیرانه، تلاش می‌کند قیمت را در همان نقطه حفظ کند. این کار معمولاً با هدف جلوگیری از نوسانات شدید و قابل‌پیش‌بینی کردن اقتصاد برای واردکنندگان انجام می‌شود.

در اقتصاد ایران، تجربه‌هایی مثل دلار ۴۲۰۰ تومانی یا نرخ‌های دستوری در سامانه نیما نمونه‌های بارز تثبیت هستند. وقتی دولت قیمت را مصنوعی پایین نگه می‌دارد، تقاضا برای خرید آن ارز ارزان زیاد می‌شود و چون منابع ارزی محدود است، صف و سهمیه‌بندی شکل می‌گیرد. برای مردم عادی، این سیاست شاید در کوتاه‌مدت قیمت کالاهای اساسی را ثابت نگه دارد، اما به دلیل ایجاد رانت و فشار به ذخایر ارزی کشور، معمولاً در بلندمدت به جهش ناگهانی قیمت‌ها و تورم بیشتر ختم می‌شود.