آب مجازی

آب مجازی یعنی آبی که در ظاهرِ یک کالا دیده نمی‌شود اما برای به ثمر رسیدن آن هزینه شده است. مثلاً برای تولید یک کیلوگرم گندم یا یک تی‌شرت نخی، صدها لیتر آب مصرف می‌شود که در محصول نهایی پنهان است. این مفهوم به ما کمک می‌کند بفهمیم برای هر ریال درآمد ارزی، چقدر از ذخایر استراتژیک آب کشور را خرج کرده‌ایم و آیا این معامله در کل به سود اقتصاد ملی است یا خیر. در اقتصاد ایران که با تنش آبی شدید دست‌وپنج نرم می‌کند، صادرات کالاهای پرمصرفی مثل هندوانه، یونجه یا محصولات فولادی با استفاده از آب یارانه‌ای، به معنای از دست رفتن سرمایه‌ای است که جایگزین ندارد. این روند شاید امروز سودی برای صادرکننده داشته باشد، اما در واقع ما داریم آبِ آیندگان را به قیمت ناچیز صادر می‌کنیم. نتیجه این کار در بلندمدت به شکل خشک شدن دشت‌ها، فرونشست زمین و در نهایت گران شدن شدید قیمت خوراک و کاهش کیفیت زندگی مردم ظاهر می‌شود. مدیریت درست آب مجازی یعنی واردات کالاهای تشنه و حفظ منابع داخلی برای پایداری سفره مردم.