کارانه

کارانه در واقع پاداشی است که بابت «کارِ بیشتر یا بهتر» به حقوق پایه اضافه می‌شود. برخلاف حقوق ثابت که هر ماه بدون تغییر به حساب فرد واریز می‌گردد، مبلغ کارانه نوسان دارد و مستقیماً به نتیجه عملکرد فرد یا سوددهی واحد کاری بستگی دارد. در سیستم اداری و صنعتی ایران، کارانه ابزاری برای ایجاد انگیزه در کارکنان است تا فراتر از وظایف حداقلی خود تلاش کنند و در موفقیت نهایی مجموعه سهیم شوند.

این رقم اگرچه قدرت خرید خانوار را افزایش می‌دهد، اما چون مبلغی تضمین‌شده نیست، نمی‌توان برای هزینه‌های ثابت و حیاتی مثل اجاره‌خانه یا اقساط وام کاملاً روی آن حساب کرد. برای مثال در بیمارستان‌های دولتی ایران، بخش قابل‌توجهی از درآمد پرستاران و پزشکان از طریق کارانه (مبتنی بر تعداد خدمات درمانی) تأمین می‌شود؛ به همین دلیل، تأخیر در پرداخت این مطالبات یا تغییر در فرمول محاسبه آن، بلافاصله روی کیفیت زندگی و رضایت شغلی این افراد اثر می‌گذارد. همچنین باید توجه داشت که کارانه معمولاً جزو درآمدهای مشمول مالیات محسوب شده و بخشی از آن پیش از واریز، کسر می‌گردد.