پول اعتباری
پول اعتباری شکلی از دارایی است که ارزش آن نه به خاطر جنس کاغذ یا فلزش، بلکه به دلیل اعتباری است که حکومت و نظام بانکی به آن میبخشند. در گذشته پولها سکه طلا یا نقره بودند که خودشان ارزش داشتند، اما ریالی که امروز در کیف پول یا حساب بانکی ماست، صرفاً یک قرارداد اجتماعی و قانونی است. تا زمانی که جامعه بپذیرد این کاغذها یا اعداد دیجیتالی در برابر کالا و خدمات ارزش دارند، پول اعتباری کارکرد خود را حفظ میکند.
اهمیت این موضوع برای ما در ایران زمانی روشن میشود که با تورم روبرو میشویم. وقتی بانک مرکزی یا بانکها بیش از رشد واقعی اقتصاد، پول اعتباری تولید میکنند، ارزش هر واحد ریال در دست مردم کمتر میشود. در واقع، دارایی ما به جای طلا، به اعتبار اقتصاد ایران گره خورده است؛ به همین دلیل است که نوسانات سیاسی و اقتصادی مستقیماً روی قدرت خرید ما اثر میگذارد، چون این پول به خودیِ خود ارزشی ندارد و فقط بازتابی از وضعیت کلی اعتبار و ثبات کشور است.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهای اخیر، بحثهای فقهی و اقتصادی پیرامون ماهیت «بهره» در نظام بانکی ایران دوباره بالا گرفته است. از آنجا که بخش بزرگی از نقدینگی کشور نه اسکناس، بلکه «پول اعتباری» خلقشده توسط بانکهاست، بازنگری در تعریف ربا و سود بانکی میتواند مستقیماً بر هزینه وامهای دریافتی مردم و سود سپردههایشان اثر بگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

پارادایمشیفت در فهم بهره؛ آیا بانکداری ایران نیازمند بازنگری در مفهوم رباست؟
برای اصلاح نظام بانکی، باید به جای شرعیسازی صوری، در مفهوم بهره و ربا در اقتصاد مدرن بازنگری کرد.
۱ مهر ۱۴۰۵