اهلیت

در فضای اقتصادی ایران، اهلیت فراتر از داشتن یک شناسنامه یا ثبتِ ساده شرکت است. وقتی دولت می‌خواهد پروژه‌ای را واگذار کند، مجوزی صادر کند یا تسهیلات خاصی بدهد، باید مطمئن شود که متقاضی «اهلیت» دارد؛ یعنی هم از نظر فنی تخصص لازم را دارد و هم از نظر مالی آن‌قدر توانمند است که وسط راه کار را رها نکند. در واقع اهلیت فیلتری است که باید آدم‌های کاربلد و متخصص را از کسانی که فقط به دنبال رانت یا سودهای کوتاه‌مدت هستند، جدا کند.

اهمیت این موضوع در ماجراهای واگذاری کارخانه‌های بزرگ دولتی یا دریافت وام‌های کلان بانکی به خوبی روشن می‌شود. اگر خریدار یک کارخانه اهلیتِ مدیریتی نداشته باشد، آن واحد تولیدی به تعطیلی کشیده شده و کارگران بیکار می‌شوند؛ اتفاقی که مستقیماً روی امنیت شغلی و سفره مردم اثر می‌گذارد. همچنین اگر بانک‌ها بدون سنجش دقیق اهلیت، منابع خود را به افراد نالایق بسپارند، پول سپرده‌گذاران در قالب معوقات قفل شده و با فشار به منابع بانک مرکزی، در نهایت منجر به تورم و کاهش قدرت خرید همه شهروندان می‌شود.