ترمز نقدینگی کشیده شد/ آخرین سد ایران در برابر ابرتورم

ترمز نقدینگی در شرایط جنگی؛ آیا ایران از ابرتورم عبور می‌کند؟

بانکداری و سیاست پولی۱۵ مهر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

کاهش رشد نقدینگی با سیاست‌های انقباضی، تنها سد فعلی ایران در برابر ورود به مارپیچ ابرتورمی در شرایط جنگی است.

چرا با وجود جنگ و کاهش درآمدهای نفتی، سرعت خلق پول در ایران برخلاف انتظار کارشناسان کاهش یافته است؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
رشد ماهانه نقدینگی در شهریور 1405 به 1.3 درصد کاهش یافته که نشان‌دهنده موفقیت نسبی سیاست‌های انقباضی است.
۲
بانک مرکزی با سه ابزار افزایش نرخ ذخیره قانونی، کنترل ترازنامه بانک‌ها و کاهش استقراض دولت، مانع انبساط پولی شده است.
۳
اقتصاد ایران با دو ضلع رکود و کسری حساب جاری مواجه است و انضباط پولی تنها مانع در برابر ضلع سوم یعنی ابرتورم است.
۴
خطر اصلی، فشار برای تأمین هزینه‌های جنگ از طریق خلق پول است که می‌تواند اقتصاد را وارد مارپیچ تورمی کند.

چرا این خبر مهم است؟

اگر انضباط پولی شکسته شود، تورم به سطوح ابرتورمی می‌رسد که قدرت خرید مردم را به سرعت نابود کرده و ثبات اقتصادی را از بین می‌برد.

نکات پنهان خبر

انضباط پولی در ایران نه یک انتخاب اقتصادی، بلکه یک ضرورت بقا در برابر مارپیچ ابرتورمی است که در صورت شکستن خط قرمز بانک مرکزی، مهار آن غیرممکن خواهد بود.

منتظر چه باید بود؟

باید پایبندی دولت و بانک مرکزی به محدودیت‌های ترازنامه و عدم استقراض از بانک مرکزی در ماه‌های آتی پیگیری شود.

پژواک تاریخی

تجربه کشورهای درگیر ابرتورم نشان می‌دهد که هم‌زمانی رکود، کسری حساب جاری و انبساط پولی، عامل اصلی فروپاشی پولی است.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

بانک‌ها
محدودیت در خلق اعتبار و تسهیلات‌دهی به دلیل سیاست‌های انقباضی.
دولت
کاهش دسترسی به منابع بانک مرکزی برای تأمین کسری بودجه.

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

رشد ماهانه نقدینگی در شهریور 1405 به 1.3 درصد کاهش یافت که کمترین رقم از دی 1403 است.

۲

برخلاف انتظار، سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی مانع شتاب‌گیری خلق پول در شرایط جنگی شده است.

۳

جهش تورم حاصل ترکیب رکود، کسری حساب جاری و انبساط پولی است که دو ضلع آن شکل گرفته است.

۴

انضباط پولی تنها مانع فعلی در برابر بحران تورمی است و هرگونه عقب‌نشینی، اقتصاد را به مارپیچ تورمی می‌برد.

۵

حجم نقدینگی به 18,800 هزار میلیارد تومان رسیده و سرعت خلق پول نسبت به سال گذشته کمتر شده است.

۶

افزایش نرخ ذخیره قانونی بانک‌ها، توان آن‌ها را در خلق اعتبار محدود کرده است.

۷

اعمال سخت‌گیرانه کنترل مقداری ترازنامه بانک‌ها و جریمه متخلفان، رشد دارایی‌ها را محدود کرده است.

۸

کاهش استقراض دولت از بانک مرکزی، مانع از تأمین کسری بودجه از محل پایه پولی شده است.

۹

ترکیب رکود، کسری حساب جاری و انبساط پولی، اقتصاد را از تورم مزمن به ابرتورم می‌رساند.

۱۰

رشد اقتصادی منفی 10 درصد در بهار، نشان‌دهنده کوچک شدن اقتصاد ایران است.

۱۱

کاهش صادرات نفت و کسری حساب جاری، فشار شدیدی بر بازار ارز وارد کرده است.

۱۲

انضباط پولی تنها سد فعلی در برابر ورود به بحران تورمی است.

۱۳

فشار برای تأمین هزینه‌های جنگ و کسری بودجه، ریسک عقب‌نشینی از سیاست‌های انقباضی را افزایش می‌دهد.

۱۴

حفظ انضباط پولی در شرایط جنگی پرهزینه است، اما هزینه مهار ابرتورم بسیار سنگین‌تر خواهد بود.

آمار کلیدی

1.3 درصد
رشد ماهانه نقدینگی در شهریور 1405
51.6 درصد
رشد نقطه به نقطه نقدینگی در شهریور 1405
منفی 10 درصد
رشد اقتصادی بهار 1405

نهادهای کلیدی خبر

بانک مرکزی- سیاست‌گذار پولی و مسئول کنترل نقدینگی
صندوق بین‌المللی پول- پیش‌بینی‌کننده رشد اقتصادی ایران
دستیار هوشمند