کنترل مقداری ترازنامه
کنترل مقداری ترازنامه یعنی بانک مرکزی به هر بانک می‌گوید در طول یک ماه یا یک سال، دارایی‌هایش که بخش بزرگ آن همان وام‌های پرداختی است، حداکثر چقدر اجازه دارد رشد کند. اگر بانکی از این مرز عبور کند، با جریمه‌های سنگینی مثل افزایش سپرده قانونی روبرو می‌شود. این کار شبیه به گذاشتن یک سقف برای بزرگ شدن بانک‌هاست تا آن‌ها نتوانند با وام‌دهی بی‌رویه، نقدینگی جدید خلق کنند.
این سیاست مستقیماً روی دسترسی شما به پول اثر می‌گذارد؛ وقتی بانک مرکزی این پیچ را سفت می‌کند، گرفتن وام از بانک‌های ایرانی سخت‌تر می‌شود. برای مثال، ممکن است برای وام ازدواج یا خرید کالا به بانک بروید و با پاسخ منفی مواجه شوید چون بانک به سقف مجاز ترازنامه‌اش رسیده است. هدف نهایی این است که با کنترل قدرت پول‌سازی بانک‌ها، سرعت رشد تورم کم شود، هرچند در کوتاه‌مدت باعث خشکی منابع مالی در بازار می‌شود.
چرا الان مهم است
تازهبا تشدید تنش‌های منطقه‌ای، نگرانی از جهش نقدینگی و تورم دوچندان شده است. بانک مرکزی اکنون با سخت‌گیری در «کنترل مقداری ترازنامه»، به دنبال کشیدن ترمز خلق پول توسط بانک‌هاست تا مانع از خروج تورم از کنترل شود. در واقع، این ابزار به اصلی‌ترین سپر دفاعی اقتصاد ایران برای عبور از خطر ابرتورم در شرایط بحرانی تبدیل شده است.
آخرین اخبار با این مفهوم
ترمز نقدینگی در شرایط جنگی؛ آیا ایران از ابرتورم عبور می‌کند؟
کاهش رشد نقدینگی با سیاست‌های انقباضی، تنها سد فعلی ایران در برابر ورود به مارپیچ ابرتورمی در شرایط جنگی است.
۱۵ مهر ۱۴۰۵