حذف موانع تجارت خارجی

انقلاب مقرراتی در گمرک: تبدیل تسهیلات دوران بحران به قوانین دائمی تجارت ایران

تجارت و گمرکسیاستگذاری و اقتصاد کلان۳۰ خرداد ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

دولت با الهام از تجربه‌های موفق دوران بحران، قصد دارد ۳۰ مانع قانونی و مقرراتی را برای همیشه از مسیر تجارت و تولید حذف کند.

می‌دانستید ۱۱ هزار خودروی متوقف شده در گمرک، فقط با یک تغییر کوچک در نحوه تعهد ارزی ترخیص شدند؟ حالا دولت می‌خواهد این میان‌بر را دائمی کند...

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
تجارت خارجی ایران با چالش دوگانه تحریم‌های خارجی و انباشت مقررات دست‌وپاگیر داخلی مواجه است که منجر به رسوب کالا در بنادر شده است.
۲
تجربه مدیریت زنجیره تامین در دوران بحران‌های اخیر نشان داد که حذف برخی تشریفات اداری می‌تواند سرعت ترخیص کالا را به شدت افزایش دهد.
۳
وزارت اقتصاد در حال بررسی کل زنجیره فعالیت تولیدکننده، از مجوز تا ترخیص، برای شناسایی و حذف گلوگاه‌های قانونی است.
۴
گمرک ایران پیشنهاد دائمی شدن ۱۱ بند تسهیل‌گر دوران بحران، از جمله حذف برخی کدهای رهگیری بانکی برای کالاهای خاص را ارائه داده است.
۵
بسته‌ای شامل ۳۰ مورد اصلاح مقرراتی در حال طی مراحل تصویب در دولت، مجلس و شورای عالی امنیت ملی است.

چرا این خبر مهم است؟

کاهش بروکراسی در گمرک یعنی مواد اولیه سریع‌تر به کارخانه‌ها می‌رسد، هزینه‌های انبارداری کم می‌شود و در نهایت کالاها با قیمت و ثبات بیشتری به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسند.

نکات پنهان خبر

بحران‌ها به عنوان یک «تست استرس» عمل کردند و ثابت کردند که بسیاری از قوانین کنترلی (مثل تقدم ثبت‌سفارش بر ورود کالا) نه تنها امنیت اقتصادی ایجاد نمی‌کنند، بلکه خود عامل اصلی اختلال در بازار هستند.

نگاه دیگر

برخی کارشناسان نگرانند که دائمی شدن تسهیلات دوران بحران، نظارت بر منشأ ارز را ضعیف کرده و راه را برای خروج سرمایه یا قاچاق سازمان‌یافته باز کند.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری تصویب ۳۰ تبصره پیشنهادی در کمیسیون‌های دولت و مجلس که می‌تواند روند ترخیص کالا را برای همیشه دگرگون کند.

اگر…؟

اگر این ۳۰ مورد اصلاحی تصویب نشود، با بازگشت به شرایط عادی، دوباره شاهد رسوب میلیونی کالا و بحران کمبود مواد اولیه خواهیم بود.

پاسخ را از دستیار بپرس

پژواک تاریخی

در دهه‌های گذشته نیز همواره پس از پایان دوره‌های بحرانی، بحث بر سر حذف مقرراتی که در زمان جنگ وضع شده بودند مطرح می‌شد، اما این بار دولت به دنبال نهادینه کردن «تسهیلات» به جای «محدودیت‌ها» است.

پرسش‌های باز

پاسخ را از دستیار بپرس

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

کاوش بیشتر

پاسخ را از دستیار بپرس

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

تولیدکنندگان
دسترسی سریع‌تر به مواد اولیه و کاهش خواب سرمایه در گمرک.
بازرگانان و واردکنندگان
کاهش هزینه‌های دموراژ و حذف فرآیندهای تکراری اداری.
بانک مرکزی
کاهش نظارت مستقیم بر برخی کدهای رهگیری در مقابل تسریع جریان کالا.

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

تجارت ایران با چالش همزمان تحریم‌ها و موانع ساختاری داخلی مانند انباشت مقررات و رسوب کالا مواجه است.

۲

توقف سرمایه در فرآیندهای اداری، دولت را وادار به بازنگری در رویه‌های تجاری برای حفظ جریان کالا کرد.

۳

تجربه موفق تسهیلات دوران بحران، دولت را به فکر دائمی کردن این اصلاحات برای کاهش هزینه‌های مبادله انداخت.

۴

وزیر اقتصاد از سازوکار جدید دولت برای بهبود فرآیندهای صادرات و واردات خبر داد.

۵

دولت در حال بررسی دقیق کل زنجیره تولید تا ترخیص برای شناسایی و حذف موانع قانونی است.

۶

بخش بزرگی از مشکلات تجاری ناشی از مقرراتی است که طی سال‌های اخیر به تدریج افزوده شده‌اند.

۷

رئیس گمرک قانون مبارزه با قاچاق کالا و الزامات ارزی بانک مرکزی را از موانع اصلی دانست.

۸

مشکلاتی مانند تقدم ثبت‌سفارش و کدهای رهگیری، با تسهیلات موقت دوران بحران (مثل ترخیص خودروها) تا حدی رفع شد.

۹

اخذ ضمانت‌نامه به جای نگهداشت کالا و مصوبات ۱۱ گانه، منجر به ترخیص گسترده کالاهای اساسی شد.

۱۰

تلاش برای دائمی کردن این مقررات با همکاری دستگاه‌های مختلف و دریافت نظرات بخش خصوصی در جریان است.

۱۱

حدود ۳۰ مورد اصلاحی نیازمند مصوبه دولت، مجلس یا شورای عالی امنیت ملی برای اجرایی شدن دائمی هستند.

۱۲

موفقیت دولت در گرو تبدیل تسهیلات موقت دوران بحران به قواعد پایدار برای جلوگیری از اختلال در زنجیره تامین است.

آمار کلیدی

۱۱ هزار
تعداد خودروهای ترخیص شده با تسهیلات جدید
۳.۲ میلیون تن
کالای اساسی ترخیص شده طی ۳۹ روز دوران بحران
۳۰ مورد
تعداد تبصره‌ها و مقرراتی که نیازمند اصلاح و اخذ مجوز دائمی هستند
۱۱ بند
تعداد اقدامات تسهیل‌گر اخذ شده از شورای عالی امنیت ملی

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند