کنترل سرمایه
کنترل سرمایه در واقع سد یا دروازهای است که دولت و بانک مرکزی برای مدیریت جریان پول، بهویژه ارز، دور اقتصاد کشور میکشند. این محدودیتها میتواند شامل سقف خرید ارز مسافرتی، ممنوعیت خروج مقادیر زیاد دلار از فرودگاه، یا اجبار صادرکنندگان به بازگرداندن ارزشان به سامانه نیما باشد. هدف اصلی این است که اجازه ندهند در زمان بحرانهای سیاسی یا اقتصادی، داراییهای کشور بهسرعت خارج شود و ارزش ریال سقوط آزاد کند.
برای مردم عادی، این سیاست خودش را در محدودیتهای بانکی و دشواریِ تبدیل ریال به داراییهای خارجی نشان میدهد. وقتی دولت کنترل سرمایه را تشدید میکند، یعنی نگران کمبود ارز است؛ در نتیجه دسترسی به دلار آزاد سختتر شده و فاصله قیمتی بین ارز دولتی و بازار سیاه بیشتر میشود. اگرچه این کار در کوتاهمدت جلوی نوسان شدید را میگیرد، اما برای کسی که قصد تجارت یا حفظ ارزش پساندازش را دارد، به معنای هزینه بالاتر و موانع قانونی بیشتر است.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن بحث «نقشه راه ارزی» در روزهای اخیر، محدودیتهای ورود و خروج پول دوباره به سرخط خبرها بازگشته است. وقتی نوسان ارز در بازارهایی مثل روسیه شدت میگیرد، سیاستگذار ایرانی هم برای حفظ ذخایر ارزی به فکر سفتکردن پیچِ کنترلها میافتد؛ این یعنی وضع قوانین سختگیرانهتر برای جابهجایی پول که مستقیماً روی امنیت دارایی و نحوه خریدوفروش دلار توسط مردم اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
نقشه راه ارزی ایران در شرایط بحران: از کنترلهای سخت تا اصلاحات ساختاری
گزارش پژوهشکده پولی و بانکی بر ترکیب ابزارهای سخت و نرم برای مدیریت ارزی در شرایط بحران تأکید دارد.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵گزارش اقتصادی جهان: از خطای آماری بریتانیا تا رشد شتابان گرجستان و نوسان روبل روسیه
مروری بر نوسانات شاخصهای کلان در بریتانیا، گرجستان، روسیه و آرژانتین و چالشهای آماری و بودجهای این کشورها.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵