ارز چندنرخی
همچنین: نظام چندنرخی، نظام چندنرخی ارز، چندنرخی بودن ارز
ارز چندنرخی زمانی اتفاق میافتد که بانک مرکزی اجازه نمیدهد قیمت دلار بر اساس عرضه و تقاضا در یک نقطه ثابت شود و در عوض، سبدی از قیمتهای مختلف را برای گروههای مختلف تعریف میکند. در اقتصاد ایران، ما با اصطلاحاتی مثل ارز ترجیحی، ارز نیمایی و ارز بازار آزاد روبرو هستیم که هر کدام برای هدف خاصی مثل واردات کالاهای اساسی یا مواد اولیه کارخانهها در نظر گرفته شدهاند تا بهخیال دولت، قیمتها کنترل شود.
این شکاف قیمتی مستقیماً روی جیب شما اثر میگذارد. وقتی فاصله قیمت دلار دولتی با بازار آزاد زیاد میشود، انگیزهای برای رانتخواری ایجاد میگردد؛ یعنی عدهای دلار ارزان میگیرند تا کالا وارد کنند، اما محصول نهایی را با قیمت دلار آزاد به شما میفروشند. این وضعیت نه تنها تورم را مهار نمیکند، بلکه باعث کمبود کالا و هدررفت منابع ارزی کشور میشود که در نهایت فشار آن به شکل گرانی مضاعف روی دوش مصرفکننده نهایی باقی میماند.
چرا الان مهم است
تازهشکاف میان دلار دولتی و بازار آزاد دوباره به سرخط اخبار برگشته است. با بحثهای اخیر درباره «نقشه راه ارزی» و پیشبینی قیمت دلار در سالهای آتی، نگرانی از تداوم رانت و فلج شدن تولید (مثل ترجیح فروش سوخت به جای استخراج در معادن) بالا گرفته؛ چرا که چندنرخی بودن، سودِ «دلالی» را از «تولید» بیشتر کرده و اصلاحات ساختاری را به یک ضرورت تبدیل کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم
نقشه راه ارزی ایران در شرایط بحران: از کنترلهای سخت تا اصلاحات ساختاری
گزارش پژوهشکده پولی و بانکی بر ترکیب ابزارهای سخت و نرم برای مدیریت ارزی در شرایط بحران تأکید دارد.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵
پیشبینی نرخ دلار در سال ۱۴۰۵: سناریوی تداوم وضع موجود
کارشناسان پیشبینی میکنند در صورت تداوم شرایط فعلی، نرخ دلار تا سال ۱۴۰۵ به محدوده ۲۴۰ هزار تومان برسد.
۶ مرداد ۱۴۰۵
پارادوکس سوخت در معادن: وقتی خاموشی لودر از استخراج سنگآهن سودآورتر میشود
سیاستگذاری غلط سوخت، معدنکاری را غیراقتصادی و فروش سهمیه گازوئیل را به گزینهای سودآورتر از تولید تبدیل کرده است.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
تحلیل مسعود نیلی از توافق اسلامآباد-ژنو: گذار از بنبست نظامی به نظم سیاسی توسعهگرا
توافق جدید نتیجه بنبست نظامی و فشار بر بازار انرژی است؛ موفقیت آن به اصلاح نظم سیاسی داخلی بستگی دارد.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵