پولیسازی بدهی
همچنین: پولیسازی بدهی دولت
سادهترین تعریف پولیسازی بدهی این است که دولت خرجی بیشتر از درآمدش داشته باشد و بانک مرکزی را مجبور کند این فاصله را با چاپ پول یا ایجاد اعتبار پر کند. در واقع دولت به جای اینکه هزینههایش را کم کند یا از مردم وام بگیرد، از منابع بانک مرکزی استفاده میکند تا بدهیهایش را بپردازد. این یعنی پولی وارد چرخه اقتصاد میشود که پشتوانهای از تولید یا کالا ندارد.
در اقتصاد ایران، این پدیده معمولاً زمانی رخ میدهد که دولت برای پرداخت حقوقها یا اجرای پروژهها با کمبود بودجه مواجه میشود. وقتی بانک مرکزی برای جبران این کمبود پول تزریق میکند، نقدینگی در بازار زیاد شده و ارزش ریال سقوط میکند. نتیجه مستقیم این کار برای شما، گران شدن کالاها و کاهش قدرت خرید است؛ یعنی دولت بخشی از هزینههای خود را از طریق تورمی که به سفره مردم تحمیل شده، تامین کرده است.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهای اخیر، بحث استقلال بانک مرکزی دوباره داغ شده است؛ موضوعی که مستقیماً با «پولیسازی بدهی» گره خورده است. وقتی دولت برای جبران کسری بودجه، بانک مرکزی را مجبور به چاپ پول یا خرید اوراق خود میکند، در واقع بدهیاش را پولی کرده که نتیجهاش تورم است. حالا کارشناسان تاکید دارند که بدون استقلال ابزاری بانک مرکزی، سد راه این دستاندازی دولت به منابع پولی شکسته میماند.
آخرین اخبار با این مفهوم
استقلال بانک مرکزی؛ چرا فقط استقلال ابزاری اهمیت دارد؟
استقلال بانک مرکزی تنها زمانی برای کنترل تورم مفید است که به «استقلال ابزاری» محدود و با پاسخگویی همراه باشد.
۶ شهریور ۱۴۰۵