شوک تقاضا

شوک تقاضا یعنی یک اتفاق پیش‌بینی‌نشده ناگهان باعث شود مردم خیلی بیشتر یا خیلی کمتر از قبل خرید کنند. وقتی تقاضا ناگهانی بالا می‌رود، چون تولیدکننده فرصت نکرده تولیدش را زیاد کند، کالا کمیاب و گران می‌شود. در مقابل، اگر مردم به هر دلیلی مثل ناامیدی از آینده یا کاهش درآمد، ناگهان خرید را متوقف کنند، انبارها پر می‌ماند و رکود ایجاد می‌شود.

در اقتصاد ایران، شوک تقاضا را اغلب با «هجوم برای خرید» می‌شناسیم. مثلاً وقتی شایعه می‌شود قیمت خودرو یا لوازم خانگی قرار است به خاطر دلار بالا برود، همه هم‌زمان برای خرید به بازار حمله می‌کنند؛ این یک شوک مثبت تقاضاست که قیمت را از ارزش واقعی‌اش بسیار فراتر می‌برد و قدرت خرید پول نقد شما را به‌سرعت کاهش می‌دهد. در واقع این شوک‌ها مستقیماً روی سفره و پس‌انداز شما اثر می‌گذارند چون نظم قیمت‌ها را از بین می‌برند.