مصرف نهایی

مصرف نهایی یعنی آخرین ایستگاهِ یک کالا یا خدمت در اقتصاد. وقتی شما برای خانه‌تان یخچال می‌خرید، بنزین می‌زنید یا قبض موبایلتان را پرداخت می‌کنید، در واقع در حال مصرف نهایی هستید. برخلاف مواد اولیه‌ای که کارخانه‌ها می‌خرند تا کالای دیگری بسازند، این هزینه‌ها صرفاً برای گذران زندگی و رفاهِ فردی یا عمومی است. در ایران، بخش بزرگی از این مصرف توسط خانواده‌ها و بخش دیگر توسط دولت برای خدماتی مثل آموزش رایگان و امنیت انجام می‌شود.

این عدد در واقع دماسنجِ جیب مردم است. وقتی تورم در ایران جهش می‌کند، الگوی مصرف نهایی تغییر می‌یابد؛ یعنی خانواده‌ها مجبور می‌شوند از خرید کالاهای ماندگار مثل لوازم خانگی یا تفریحات کم کنند و سهم بیشتری از درآمدشان را فقط صرف نیازهای فوری مثل خوراک و اجاره‌بها کنند. کاهشِ مقدار واقعی مصرف نهایی به این معناست که قدرت خرید مردم افت کرده و سفره‌ها کوچک‌تر شده است، که در بلندمدت باعث رکود در بازارها و کاهش تولید ملی می‌شود.