تشکیل سرمایه ثابت
تشکیل سرمایه ثابت در زبان ساده یعنی پولی که به جای مصرف شدن، تبدیل به «ابزار تولید» میشود. وقتی یک کارخانه در اراک ماشینآلات جدید میخرد، یا دولت جاده و سدی میسازد، در واقع در حال تشکیل سرمایه ثابت است. اینها داراییهایی هستند که برخلاف مواد اولیه، در فرایند تولید تمام نمیشوند، بلکه سالها باقی میمانند تا کالا و خدمات بیشتری تولید کنند. در واقع این عدد نشان میدهد که چقدر به «عضلههای» اقتصاد کشور اضافه شده است.
برای ما ایرانیها، این عدد مستقیم با آینده شغلی و قدرت خریدمان گره خورده است. وقتی نرخ تشکیل سرمایه ثابت پایین میآید، یعنی کارخانهها فرسوده میشوند و پروژه جدیدی شروع نمیشود؛ نتیجه این اتفاق در میانمدت، کاهش تولید ملی و نایاب شدن فرصتهای شغلی برای جوانان است. به زبان ساده، اگر امروز برای خرید تجهیزات پیشرفته در صنایع نفت یا پتروشیمی سرمایهگذاری نشود، در سالهای بعد درآمد ارزی کشور کم شده و فشار آن به صورت تورم و گرانی دلار به سفره تکتک مردم منتقل میشود.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن دوباره بحث توافقات بینالمللی، این سوال مطرح است که چرا نباید منتظر جهش فوری در تولید بود. پاسخ در «تشکیل سرمایه ثابت» نهفته است؛ یعنی تا زمانی که سرمایهگذاری واقعی برای نوسازی ماشینآلات فرسوده و ساخت زیربناهای صنعتی انجام نشود، صرفاً با گشایشهای سیاسی معجزهای در سفره مردم رخ نمیدهد. این مفهوم امروز گلوگاه اصلی رشد اقتصاد ایران است.
آخرین اخبار با این مفهوم
صنعت ایران در دوراهی توافق؛ چرا نباید منتظر معجزه فوری در تولید بود؟
توافق سیاسی تنها یک محرک موقت است؛ جهش واقعی صنعت نیازمند اصلاحات ساختاری داخلی و حداقل سه سال زمان برای جذب سرمایه است.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵