شاخص هرفیندال-هیرشمن

شاخص هرفیندال-هیرشمن در واقع ترازویی است که نشان می‌دهد یک بازار چقدر عادلانه و رقابتی است. این شاخص با بررسی سهم فروش شرکت‌های مختلف، مشخص می‌کند که آیا بازار بین تعداد زیادی بازیگر خرد تقسیم شده یا اینکه چند غول اقتصادی تمام فضا را اشغال کرده‌اند. در اقتصاد ایران، این عدد به سیاست‌گذار می‌گوید که در چه بخش‌هایی نیاز به ورود رقبای جدید یا نظارت بیشتر بر قیمت‌گذاری وجود دارد.

وقتی این شاخص در بازاری مثل صنعت خودروی ایران بالا می‌رود، یعنی قدرت در دست دو یا سه شرکت بزرگ قبضه شده و نتیجه‌اش برای شما، قیمت‌های تحمیلی و کیفیت پایین است چون رقیب جدی برای به چالش کشیدن آن‌ها وجود ندارد. در مقابل، اگر در صنعتی مثل تولید مواد غذایی یا شوینده این شاخص پایین باشد، یعنی رقابت شدیدی جریان دارد و شرکت‌ها مجبورند برای جذب پول شما، کیفیت را بالا ببرند و قیمت را منصفانه نگه دارند. بنابراین، تغییرات این شاخص مستقیماً روی قدرت خرید و تنوع انتخاب‌های روزمره شما اثر می‌گذارد.