سرمایه‌گذاری خالص

در اقتصاد هر چیزی که برای تولید استفاده می‌شود، از دستگاه چاپخانه گرفته تا کامیون‌های پخش کالا، به مرور زمان فرسوده می‌شود که به آن استهلاک می‌گوییم. اگر یک کارخانه‌دار ایرانی فقط به اندازه‌ای پول خرج کند که دستگاه‌های قدیمی‌اش را تعمیر کند، سرمایه‌گذاری خالص او صفر است. اما اگر دستگاه‌های بیشتری بخرد یا خط تولید جدیدی راه بیندازد، سرمایه‌گذاری خالص او مثبت شده و ظرفیت تولیدش رشد کرده است.

چرا این عدد برای شما مهم است؟ چون سرمایه‌گذاری خالص موتور محرک اشتغال و ثروت ملی است. وقتی در آمارهای اقتصادی ایران می‌شنویم که سرمایه‌گذاری خالص منفی شده، یعنی سرعت فرسودگیِ زیرساخت‌هایی مثل نیروگاه‌ها، جاده‌ها و صنایع از سرعت نوسازی آن‌ها بیشتر شده است. برای یک شهروند، این یعنی در آینده فرصت‌های شغلی کمتر می‌شود و به دلیل کاهش تولید، قیمت کالاها بالا می‌رود. در واقع سرمایه‌گذاری خالص نشان می‌دهد که آیا اقتصاد ایران در حال بزرگ شدن است یا صرفاً دارد از جیب می‌خورد و دارایی‌های قدیمی‌اش را مستهلک می‌کند.