دستمزد معیشتی

دستمزد معیشتی یعنی پولی که وقتی آخر ماه به دست کارگر یا کارمند می‌رسد، واقعاً دخل‌وخرجش را با هم تراز کند. در اقتصاد ایران، این عدد بر اساس قیمت واقعی کالاها در بازار و هزینه سنگین مسکن در شهرهای مختلف محاسبه می‌شود. برخلاف «حداقل دستمزد» که سالانه توسط شورای عالی کار تعیین می‌شود، دستمزد معیشتی از دلِ واقعیت‌های کفِ بازار و قیمتِ سبد معیشت بیرون می‌آید و نشان می‌دهد یک خانوار برای بقا و نه فقط زنده‌ماندن، چقدر باید درآمد داشته باشد.

اهمیت این موضوع زمانی روشن می‌شود که تورم، قدرت خرید ریال را پایین می‌آورد. وقتی فاصله بین حقوق مصوب و هزینه واقعی معیشت زیاد شود، فرد مجبور است برای جبران این شکاف به شغل دوم و سوم روی بیاورد یا از کیفیت خوراک و آموزش فرزندانش کم کند. برای مثال، در سال‌هایی که قیمت گوشت و اجاره‌بها در شهرهایی مثل تهران جهش می‌کند، دستمزد معیشتی به معیاری تبدیل می‌شود تا مشخص شود یک شهروند با یک شیفت کار عادی، چقدر از تأمین نیازهای اولیه زندگی‌اش ناتوان شده است.