اقتصاد غیررسمی
اقتصاد غیررسمی بخشی از بازار است که زیر رادار دولت حرکت میکند. این فعالیتها لزوماً غیرقانونی یا قاچاق نیستند، بلکه فقط در دفاتر مالیاتی و آمارهای رسمی ثبت نمیشوند. در ایران، وقتی از یک تعمیرکار خودرو فاکتور رسمی نمیگیرید یا از یک دستفروش در مترو خرید میکنید، در حال تعامل با این بخش هستید. این اقتصاد شامل طیف وسیعی از مشاغل، از کارگران روزمزد ساختمانی تا فروشندگان فعال در شبکههای اجتماعی است که بدون کد اقتصادی و پوشش بیمه فعالیت میکنند.
برای مردم، این بخش هم فرصت است و هم تهدید؛ از یک طرف به دلیل نبود مالیات و هزینههای اداری، کالاها معمولاً ارزانتر به دست مصرفکننده میرسند و راهی برای فرار از بیکاری است، اما از طرف دیگر چون این مشاغل بیمه و بازنشستگی ندارند، امنیت شغلی فرد در بلندمدت به خطر میافتد. همچنین وقتی سهم این بخش در اقتصاد ایران زیاد میشود، دولت در تخمین دقیق تورم و رشد اقتصادی دچار خطا میشود که نتیجهاش تصمیمات پولی غلطی است که در نهایت روی قدرت خرید کل جامعه اثر منفی میگذارد.
چرا الان مهم است
تازهپایین بودن رتبه ایران در جدول جهانی دستمزدها، زنگ خطر گسترش «اقتصاد زیرزمینی» را به صدا درآورده است. وقتی حداقل حقوق رسمی با هزینههای واقعی زندگی همخوانی ندارد، نیروی کار برای تامین معاش و کارفرما برای کاهش هزینههای بیمه، به توافقهای خارج از لیستهای دولتی پناه میبرند؛ پدیدهای که باعث میشود بخش بزرگی از گردش مالی کشور از تور نظارتی و حمایتی خارج شود.
آخرین اخبار با این مفهوم
جایگاه نگرانکننده ایران در نقشه جهانی دستمزد ۲۰۲۶؛ رتبه ۲۴ آسیا در حداقل حقوق
ایران در رتبه ۲۴ حداقل دستمزد آسیا قرار گرفت؛ سوئیس با ۱۰ هزار دلار حقوق ماهانه همچنان پیشتاز جهان است.
۹ تیر ۱۴۰۵