حق امتیاز

حق امتیاز پولی است که بابت اجازه استفاده از دارایی‌های دیگران می‌پردازید؛ دارایی‌هایی که مثل میز و صندلی لمس نمی‌شوند اما ارزش اقتصادی بالایی دارند. این دارایی می‌تواند نام یک برند مشهور، فرمول تولید یک محصول خاص یا حتی دانش فنی ساخت یک قطعه صنعتی باشد. در واقع شما به جای اختراع دوباره چرخ، هزینه استفاده از اعتبار و تخصص شخص دیگری را می‌پردازید تا کسب‌وکارتان سریع‌تر و با ریسک کمتر به سوددهی برسد.

این مفهوم مستقیماً روی جیب مصرف‌کننده و ارزش دارایی سهامداران اثر دارد. در بازار سرمایه ایران، شرکت‌هایی که حق امتیازهای انحصاری یا برندهای قدرتمند دارند، معمولاً حاشیه سود امن‌تر و ارزش سهام بالاتری دارند چون رقیب به‌راحتی نمی‌تواند جای آن‌ها را بگیرد. برای شما به عنوان خریدار هم، بخشی از قیمت یک کالا در یک فروشگاه زنجیره‌ای یا هزینه اشتراک یک نرم‌افزار ایرانی، بابت همین حق امتیازی است که آن کسب‌وکار برای استفاده از نام یا تکنولوژی به مالک اصلی پرداخت کرده است.