تحرک اجتماعی
تحرک اجتماعی در واقع دماسنجِ عدالت در فرصتهاست. این شاخص نشان میدهد که ساختارِ اقتصاد چقدر اجازه میدهد جایگاهِ مالیِ شما بر اساسِ استعداد و زحمتتان تعیین شود، نه فقط بر اساسِ ثروتِ پدری یا شانسِ تولد. در یک اقتصادِ پویا، نردبانِ طبقاتی سالم است و افرادِ توانمند میتوانند با آموزش و تخصص، وضعیتِ معیشتیِ خود را نسبت به نسلِ قبل بهبود ببخشند و از دهکهای پایین به سمتِ دهکهای پردرآمد حرکت کنند. در ایرانِ امروز، تحرکِ اجتماعی با چالشِ بزرگِ تورمِ داراییها روبروست. اگر در دهههای گذشته تحصیلاتِ دانشگاهی راهِ اصلیِ رسیدن به رفاه بود، حالا جهشِ قیمتِ مسکن و دلار باعث شده کسانی که از قبل دارایی داشتند ثروتمندتر شوند و حقوقبگیران، حتی با تخصصِ بالا، برای رسیدن به طبقهٔ متوسط با مانعِ بزرگی روبرو باشند. وقتی تحرکِ اجتماعی کم میشود، ثروت بیش از آنکه حاصلِ تلاش و نوآوری باشد، به ارث یا داشتنِ داراییهای قدیمی وابسته میشود که این موضوع انگیزهٔ نسلِ جوان را برای فعالیتِ اقتصادیِ مولد کاهش میدهد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با تبدیلشدنِ کنکور به سدی برای دهکهای پایین و غلبهٔ «اقتصادِ دارایی» بر «درآمدِ حاصل از کار»، امید به جابهجایی بین طبقات اقتصادی کمرنگ شده است. وقتی آموزشِ باکیفیت طبقاتی میشود، دانشگاه دیگر موتورِ محرکِ وضعیتِ مالی نیست و این یعنی فرزندانِ خانوادههای کمدرآمد، برخلاف گذشته، شانس کمتری برای تغییر سرنوشت اقتصادی خود نسبت به والدینشان دارند.
آخرین اخبار با این مفهوم

چرا کنکور در ایران زمین بازی نابرابری برای خانوادههای کمدرآمد است؟
موفقیت در کنکور ایران بیش از استعداد، به توان مالی خانواده و دسترسی به امکانات آموزشی وابسته است.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
جغرافیای نابرابری: چگونه کنکور ۱۴۰۵ شکاف طبقاتی و آموزشی را عمیقتر کرد؟
نتایج کنکور ۱۴۰۵ نشاندهنده تمرکز شدید رتبههای برتر در تهران و نابرابری عمیق در دسترسی به آموزش رایگان است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
آموزش طبقاتی؛ چگونه شکاف اقتصادی مسیر ورود به دانشگاه را مسدود کرده است؟
نابرابری آموزشی و هزینههای سنگین آمادگی کنکور، ورود به دانشگاههای دولتی را به امتیازی برای دهکهای ثروتمند تبدیل کرده است.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا مشاغل سطح مقدماتی در بریتانیا به کارآموزیهای کافهنشینی تبدیل شدهاند؟
کاهش مشاغل سطح مقدماتی در بریتانیا، جوانان را مجبور به پذیرش کارآموزیهای غیرتخصصی برای ورود به بازار کار کرده است.
۴ شهریور ۱۴۰۵
چرا دانشگاههای دولتی به جای کاهش نابرابری، شکاف طبقاتی را بازتولید میکنند؟
سهم ناچیز دهکهای پایین از دانشگاههای دولتی نشان میدهد آموزش عالی در ایران به جای تحرک اجتماعی، شکاف طبقاتی را بازتولید میکند.
۱ شهریور ۱۴۰۵
چرا کار کردن دیگر ثروتمندتان نمیکند؟ گذار از اقتصاد درآمد به اقتصاد دارایی
رشد سریع قیمت داراییها نسبت به دستمزدها، مسیر ارتقای طبقاتی را مسدود و شایستهسالاری را تضعیف کرده است.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵
«زیستفروکاه»؛ وقتی شهر به جای رفاه، فقر و نابرابری تولید میکند
فقر شهری در ایران با بلعیدن ۴۳٪ درآمد خانوار توسط مسکن، از حاشیه به متن زندگی رسوخ کرده است.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
بحران اعتماد در اقتصاد آمریکا و تغییر بنیادین در نقشه بازار رمزارزها
ثروتمندان آمریکا نگران آیندهاند و بازار رمزارزها از چرخههای هیجانی به سمت تمرکز بر پروژههای کاربردی تغییر مسیر داده است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵