دهکهای درآمدی
همچنین: دهک درآمدی، دهکبندی درآمدی
دهکهای درآمدی یعنی اگر تمام خانوادههای ایرانی را از کمدرآمدترین تا پولدارترین در یک صف طولانی پشت سر هم قرار دهیم و این صف را به ۱۰ قسمت مساوی تقسیم کنیم، هر قسمت یک «دهک» نامیده میشود. دهک اول نشاندهنده ۱۰ درصدِ فقیرترین و دهک دهم نشاندهنده ۱۰ درصدِ ثروتمندترین افراد جامعه است. این رتبهبندی فقط بر اساس حقوق ماهانه نیست و داراییهایی مثل خودرو، ملک و میزان گردش حساب بانکی هم در تعیین جایگاه خانوادهها در این صف نقش کلیدی دارند.
اهمیت این دستهبندی در زندگی روزمره ما زمانی روشن میشود که پای یارانهها و کمکهای معیشتی وسط میآید. دولت برای مدیریت بودجه، از این دهکها استفاده میکند تا مشخص کند چه کسی به حمایت بیشتری نیاز دارد؛ مثلاً وقتی گفته میشود یارانهی دهکهای اول تا سوم افزایش یافته، یعنی دولت تمرکز خود را روی حمایت از ۳۰ درصدِ کمدرآمد جامعه گذاشته است. جابهجا شدن بین این دهکها مستقیماً روی مبلغ یارانه دریافتی، حذف یا تداوم حمایتهای دولتی و دسترسی به امتیازاتی مثل کالابرگ الکترونیک اثر میگذارد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با نوسانات معیشتی، دهکبندیها به خطکش اصلی دولت برای توزیع یارانهها، کالابرگ و حتی خدمات درمانی رایگان تبدیل شدهاند. از سوی دیگر، آمارها نشان میدهند شکاف درآمدی فقط به سفرهها محدود نمانده و با گرهخوردن کیفیت آموزش و رتبه کنکور به توان مالی خانوادهها، دهکهای پایین با چالش جدی در جابهجایی طبقاتی و دسترسی به فرصتهای برابر روبرو هستند.
آخرین اخبار با این مفهوم

چرا کنکور در ایران زمین بازی نابرابری برای خانوادههای کمدرآمد است؟
موفقیت در کنکور ایران بیش از استعداد، به توان مالی خانواده و دسترسی به امکانات آموزشی وابسته است.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
بازتولید نابرابری؛ چگونه کیفیت آموزش به درآمد خانواده گره خورده است؟
نظام آموزشی ایران با بازتولید نابرابری طبقاتی، یادگیری را به درآمد گره زده و کارایی مدرکگرایی را از بین برده است.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
جزئیات خوداظهاری کالابرگ؛ چرا سامانه دچار اختلال شد و چه اطلاعاتی لازم است؟
مشمولان کالابرگ باید تا ۲۱ مهرماه در سامانه دولت هوشمند خوداظهاری کنند؛ اختلالات سامانه در حال پیگیری است.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
راهنمای جامع دریافت وام ۵۰۰ میلیونی مسکن روستایی و شرایط آن
وام ۵۰۰ میلیونی مسکن روستایی با کارمزد ۵ درصد و بازپرداخت ۲۰ ساله برای واجدین شرایط قابل دریافت است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵بیمه رایگان دهکهای کمدرآمد بوشهر؛ ضرورت رعایت نظام ارجاع برای کاهش هزینهها
دهکهای ۱ تا ۵ در بوشهر رایگان بیمه شدند؛ برای کاهش هزینههای درمان، رعایت نظام ارجاع الزامی است.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
تأخیر در افزایش مبلغ کالابرگ دهکهای پایین؛ واریزها در انتظار تصمیم دولت
افزایش مبلغ کالابرگ دهکهای پایین به دلیل عدم تصمیمگیری دولت فعلاً متوقف مانده و واریز نشده است.
۱۵ مهر ۱۴۰۵
افزایش ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی یارانه معیشتی؛ شارژ کالابرگ از فردا
یارانه معیشتی برخی دهکها ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت و شارژ کالابرگ از فردا آغاز میشود.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
جزئیات وام ۴۰۰ میلیونی مسکن برای دهکهای کمدرآمد و ضربالاجل برای صنایع
دهکهای ۱ تا ۴ برای مسکن حمایتی ۴۰۰ میلیون تومان وام قرضالحسنه میگیرند و صنایع کمکار در مسکن کارگری اخطار گرفتند.
۱۲ مهر ۱۴۰۵
جزئیات طرح جدید مسکن استیجاری: اجارهبها بر اساس دهکهای درآمدی تعیین میشود
دولت با ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری، اجارهبها را برای دهکهای پایین تا ۵۵ درصد نرخ بازار تعیین میکند.
۱۲ مهر ۱۴۰۵
جغرافیای نابرابری: چگونه کنکور ۱۴۰۵ شکاف طبقاتی و آموزشی را عمیقتر کرد؟
نتایج کنکور ۱۴۰۵ نشاندهنده تمرکز شدید رتبههای برتر در تهران و نابرابری عمیق در دسترسی به آموزش رایگان است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
جزئیات طرح مسکن استیجاری: قراردادهای ۵ ساله و اجارهبهای پلکانی برای دهکهای پایین
دولت با ساخت ۷۵ هزار واحد مسکونی، طرح اجارهداری ۵ ساله با نرخهای حمایتی برای دهکهای پایین را آغاز میکند.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
جزئیات طرح حمایتی شهرداری تهران: پرداخت ماهانه ۴ میلیون تومان به مادران از سال ۱۴۰۵
شهرداری تهران برای مقابله با کاهش نرخ فرزندآوری، از سال ۱۴۰۵ ماهانه تا ۴ میلیون تومان به مادران کمکهزینه میدهد.
۹ مهر ۱۴۰۵
جزئیات جدید از افزایش اعتبار کالابرگ؛ کف ۳۰۰ هزار تومانی و جامعه ۴۴ میلیونی
دولت در حال شناسایی ۴۴ میلیون مشمول برای افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی کالابرگ در مهرماه است.
۹ مهر ۱۴۰۵
چرخش تورم اجاره در تهران؛ چرا اجارهبها به تورم عمومی نرسید؟
تورم اجاره در تهران به ۴۲ درصد رسید، اما توان محدود مالی خانوارها مانع جهش بیشتر آن شده است.
۸ مهر ۱۴۰۵
بحران سالمندی در ایران؛ سرعت رشد سالمندان ۴ برابر کل جمعیت است
سرعت رشد جمعیت سالمند ایران ۴ برابر کل جمعیت است و ۶۰ درصد سالمندان فاقد مستمری هستند.
۸ مهر ۱۴۰۵
تضاد آماری در تورم؛ چرا سفرههای مردم همچنان تحت فشار تورم ۳ رقمی است؟
گزارش مرکز آمار از تورم ۹۰ درصدی و فشار سنگین بر دهکهای کمدرآمد، تضاد آماری با بانک مرکزی را عیان کرد.
۸ مهر ۱۴۰۵
سایه تورم بر سر ساختمانها؛ وقتی تعمیر خانه به آرزو تبدیل میشود
تورم افسارگسیخته، هزینههای نگهداری ساختمان را از توان مالکان خارج کرده و ایمنی و کیفیت زندگی را تهدید میکند.
۷ مهر ۱۴۰۵
وعده دولت برای افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیک محقق میشود
دولت با تأیید وعده رئیسجمهور، از افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیک برای حمایت از معیشت خانوارها خبر داد.
۷ مهر ۱۴۰۵
چرا شاخصهای کلان اقتصادی، واقعیت سفرههای مردم را نشان نمیدهند؟
شاخصهای کلان اقتصادی بدون توجه به توزیع ثروت، تصویری گمراهکننده از رفاه عمومی ارائه میدهند.
۵ مهر ۱۴۰۵
تصمیم نهایی دولت برای اجرای طرح کالابرگ الکترونیک اتخاذ شد
دولت تصمیم نهایی خود را برای اجرای طرح کالابرگ جهت حمایت از معیشت اقشار کمبرخوردار اتخاذ کرد.
۲۵ شهریور ۱۴۰۵