کیفیت نهادی

کیفیت نهادی یعنی زیرساخت‌های غیرفیزیکی یک اقتصاد چقدر سالم هستند. اگر جاده و کارخانه را سخت‌افزار بدانیم، کیفیت نهادی همان نرم‌افزاری است که تعیین می‌کند چقدر فساد کم است، چقدر قانون محترم شمرده می‌شود و دولت در تصمیماتش چقدر ثبات دارد. در کشوری با کیفیت نهادی بالا، مردم به جای تکیه بر روابط و پارتی‌بازی، به شفافیت قانون و کارایی ادارات اعتماد می‌کنند تا چرخ اقتصاد بچرخد. در اقتصاد ایران، کیفیت نهادی پایین را زمانی حس می‌کنیم که یک بخشنامه ناگهانی در مورد نرخ خوراک پتروشیمی‌ها یا ممنوعیت صادرات، بازار بورس و سرمایه مردم را به هم می‌ریزد. وقتی برای یک شکایت ساده مالی یا گرفتن مجوز کسب‌وکار باید ماه‌ها در پیچ‌وخم اداری و قضایی معطل ماند، یعنی هزینه فعالیت اقتصادی بالا رفته است. این وضعیت باعث می‌شود افراد به جای سرمایه‌گذاری بلندمدت در تولید، پول خود را به دارایی‌های نقدشونده مثل دلار تبدیل کنند تا از گزند تصمیمات پیش‌بینی‌نشده در امان بمانند. بهبود کیفیت نهادی به معنای امنیتِ دارایی شماست؛ یعنی اطمینان از اینکه قوانین بازی به نفع عده‌ای خاص تغییر نمی‌کند و حق مالکیت شما بر سرمایه‌تان، چه در بانک و چه در بازار مسکن، به طور کامل تضمین می‌شود. هرچه این کیفیت بالاتر برود، ریسکِ نااطمینانی کمتر شده و مسیر برای رشد واقعیِ ثروتِ مردم هموارتر می‌شود.