هدایت اعتبار
در سیستم بانکی معمولاً بانکها ترجیح میدهند وامها را به بخشهایی بدهند که سود سریع و تضمینشده دارند، که در اقتصاد ایران اغلب سر از خرید و فروش زمین، ارز یا سکه درمیآورد. هدایت اعتبار یک ابزار سیاستگذاری است که در آن دولت یا بانک مرکزی ریلگذاری میکنند تا این جریان پول تغییر مسیر دهد. در واقع بهجای اینکه فقط نگران مقدار نقدینگی باشیم، روی مقصد آن تمرکز میکنیم تا مطمئن شویم پول جدیدی که در بانکها خلق میشود، صرف ساخت کارخانه یا تامین مواد اولیه شده است. اگر این سیاست درست اجرا شود، پول بهجای اینکه در بازارهای دارایی بچرخد و قیمتها را بالا ببرد، وارد چرخه تولید میشود. برای مثال، وقتی بانکها موظف میشوند درصد مشخصی از تسهیلات خود را به ساخت مسکن یا شرکتهای دانشبنیان اختصاص دهند، در حال اجرای هدایت اعتبار هستند. اما اگر این نظارت ضعیف باشد و پولها فقط روی کاغذ به نام تولید و در عمل صرف دلالبازی شود، نتیجهای جز چاپ پول بدون پشتوانه و کاهش قدرت خرید مردم نخواهد داشت. بنابراین موفقیت این سیاست مستقیماً با قیمت کالاهای مصرفی و ثبات ارزش پول ملی ما گره خورده است.
چرا الان مهم است
تازهبا بالا گرفتن بحثها درباره ریشه تورم، نقش بانکهای خصوصی در خلق پول زیر ذرهبین قرار گرفته است. موضوع «هدایت اعتبار» اکنون از این جهت مهم است که مشخص شود آیا بانکها با میل خود نقدینگی را به سمت فعالیتهای غیرمولد بردهاند، یا ساختار دستوری اقتصاد ایران آنها را مجبور کرده تا منابع خود را صرف پروژههایی کنند که نتیجهاش تورم برای سفره مردم بوده است.
آخرین اخبار با این مفهوم
درسهای بازسازی اقتصادی: ثبات پولی و هدایت اعتبار چگونه ژاپن را نجات داد؟
بازسازی موفق پس از بحران، نه با تزریق پول، بلکه با ثبات پولی و هدایت هوشمندانه اعتبار محقق میشود.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
ریشهیابی تورم در ایران؛ آیا بانکهای خصوصی متهم واقعی هستند یا قربانی ساختار دستوری؟
تورم ریشه در کسری بودجه دولت و نرخ بهره دستوری دارد، نه ماهیت خصوصی بانکها.
۱۴ تیر ۱۴۰۵