مازاد عرضه
مازاد عرضه به زبانی ساده یعنی موجودی کالا در بازار بیش از نیاز یا توان خرید مردم است. این وضعیت معمولاً زمانی پیش میآید که قیمت یک کالا به قدری بالا رفته که دیگر کسی سراغش نمیرود، یا تولیدکنندگان بدون سنجش دقیق بازار، بیش از حد کالا تولید کردهاند. در این شرایط، فروشندگان برای اینکه سرمایهشان قفل نشود، مجبور میشوند قیمت را پایین بیاورند یا امتیازات ویژهای برای فروش در نظر بگیرند. در اقتصاد ایران، این پدیده را میتوان در بازار مسکنِ لوکس مشاهده کرد؛ جایی که تعداد واحدهای گرانقیمت ساخته شده از تعداد خریداران ثروتمند پیشی گرفته و باعث رکود و ثبات قیمت در این بخش میشود. همچنین در بازار محصولات فصلی کشاورزی، وقتی برداشت یک محصول مثل سیبزمینی ناگهان زیاد میشود، مازاد عرضه قیمت را در میادین میوه و ترهبار به نفع مصرفکننده پایین میآورد، هرچند ممکن است باعث ضرر کشاورزانی شود که هزینههای تولیدشان بالا بوده است.
چرا الان مهم است
تازهبا فروکش کردن تنشهای مرزی و احتمال بازگشایی مسیرهای تجاری، بازار جهانی نفت و کود شیمیایی با پدیده مازاد عرضه روبرو شده است. این موضوع برای ایرانیها حیاتی است؛ زیرا اشباع بازار جهانی به معنای کاهش قیمت صادراتی نفت و محصولات پتروشیمی ماست که مستقیماً درآمد ارزی دولت، ثبات نرخ دلار و در نهایت قدرت خرید سفره مردم را تحت تأثیر قرار میدهد.
آخرین اخبار با این مفهوم
بازگشت نفت به مدار آرامش: تخلیه حباب جنگ و بازگشت تانکرها به خلیج فارس
با فروکش کردن تنشهای نظامی و تعلیق موقت تحریمهای ایران، قیمت نفت به سطوح پیش از جنگ بازگشت و حباب ریسک ژئوپلیتیک تخلیه شد.
۴ تیر ۱۴۰۵
چرا پیشبینی بحران جهانی کود محقق نشد؟ کالبدشکافی بازار پس از تنشهای خاورمیانه
بحران کود به دلیل ذخایر قبلی و کاهش تقاضا رخ نداد، اما گرانی سوخت و کودهای فسفاته همچنان تهدیدی برای سفرههاست.
۱ تیر ۱۴۰۵
بحران پنهان در بازار نفت؛ چرا بازگشایی هرمز بلافاصله قیمتها را نمیشکند؟
بازگشایی تنگه هرمز لزوماً به معنای ارزانی فوری نیست؛ جبران کسری یک میلیارد بشکهای نفت یک سال زمان میبرد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
سقوط آزاد قیمت نفت؛ از رویای ۱۲۰ دلاری تا واقعیت ۶۰ دلاری با بازگشایی هرمز
بازگشایی تنگه هرمز و آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت ذخیره، بازار را از ترس کمبود به وحشتِ مازاد عرضه رسانده است.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵