رشدزدایی
رشدزدایی یک ایده اقتصادی است که میگوید تلاشِ بیپایان برای بزرگتر شدنِ عددِ اقتصاد همیشه به نفع مردم نیست. در حالی که در کتابهای درسی همیشه از رشد اقتصادی به عنوان یک هدفِ مقدس یاد میشود، طرفداران این ایده معتقدند تولیدِ بیشتر به هر قیمتی، باعث نابودی زمین و نابرابری میشود. آنها پیشنهاد میدهند به جای تمرکز روی تولید ناخالص داخلی، روی رفاه واقعی، سلامت و پایداریِ محیطزیست تمرکز کنیم تا زندگیِ باکیفیتتری داشته باشیم.
در ایران، سالهاست که برای رشدِ کوتاهمدتِ اقتصادی، منابعی مثل سفرههای آب زیرزمینی را فدا کردهایم تا صنایعِ آببر یا کشاورزیِ سنتی را گسترش دهیم. رشدزدایی به ما میگوید اگر امروز برای تولیدِ بیشتر، آبِ اصفهان یا ارومیه را تمام کنیم، در واقع داریم ثروتِ واقعیِ آیندگان را پیشخور میکنیم. این مفهوم روی زندگی مردم اثر مستقیمی دارد؛ یعنی به جای تشویق به مصرفگراییِ مدام و خریدِ کالاهای بیکیفیت، باید به سمتی برویم که در آن هزینههای زندگی با کاهشِ اتلافِ انرژی پایین بیاید و ثروتِ موجود به شکل عادلانهتری توزیع شود.
چرا الان مهم است
تازهدر حالی که ایران با چالشهای تولید دستوپنج نرم میکند، بحثهای جهانی درباره «رشدزدایی» برای حفاظت از زمین، به محافل اقتصادی ما هم رسیده است. منتقدان میگویند این ایده که به جای رشدِ مدام، به کاهش مصرف و تولید فکر کنیم، در اقتصادهای در حال توسعهای مثل ما میتواند به ضرر معیشتِ طبقات ضعیف تمام شود و عملاً سفرهها را کوچکتر کند.
آخرین اخبار با این مفهوم
دفاع از رشد اقتصادی: چرا نظریه «رشدزدایی» پیکتی و استیگلیتز به ضرر فقرا و محیط زیست است؟
رشد اقتصادی برخلاف نظریات جدید، همچنان بهترین راه برای کاهش فقر، حفظ محیط زیست و تضمین ثبات اجتماعی است.
۹ تیر ۱۴۰۵