حجم مبنا
حجم مبنا در بورس تهران مثل یک لنگر عمل میکند که اجازه نمیدهد قیمت سهم با وزش هر بادی جابهجا شود. طبق این قانون، برای اینکه قیمت یک سهم بتواند مثلاً ۵ درصد رشد یا ریزش کند، باید تعداد مشخصی از آن سهم (که متناسب با کل سهام شرکت است) در آن روز معامله شود. اگر حجم معاملات به این عدد نرسد، قیمت پایانی سهم هم به همان نسبت کمتر تغییر میکند؛ یعنی حتی اگر چند نفر سهم را در قیمت سقف بخرند، تا وقتی حجم مبنا پر نشود، سودِ کامل آن روز در سبد دارایی شما ثبت نمیشود.
این سازوکار برای سهامداران یک شمشیر دو لبه است. در روزهای صعودی، حجم مبنا مانع از رشد سریع و حبابگونه قیمت میشود، اما در روزهای بحرانی و ریزش بازار، همین قانون میتواند باعث «قفل شدن در صف فروش» شود. مثلاً وقتی همه فروشنده هستند اما کسی خریدار نیست، حجم مبنا پر نمیشود و قیمت سهم پایین نمیآید تا به تعادل برسد؛ در نتیجه پول شما برای مدتی طولانی در صف فروش بلوکه میشود. درک حجم مبنا به شما کمک میکند بفهمید چرا گاهی با وجود مثبت بودن بازار، ارزش داراییتان در برخی نمادهای کوچک تغییری نمیکند.
چرا الان مهم است
تازهبا تشدید بحران اعتماد در بورس، بحث بر سر مداخلات نظارتی مثل «حجم مبنا» دوباره داغ شده است. منتقدان معتقدند این سازوکار که قرار بود مانع نوسان کاذب شود، حالا بازار را به یک «نابازار» کُند تبدیل کرده است. اصلاح این قوانین برای واقعیشدن قیمتها و بازگشت سرمایهگذاران به تالار شیشهای، امروز بیش از همیشه حیاتی است.
آخرین اخبار با این مفهوم
بازگشت سبز بورس پس از تعطیلات؛ ضرورت اصلاح «حجم مبنا» و «دامنه نوسان» برای توسعه بازار
بورس با تقاضای غیرمنتظره بازگشایی شد؛ کارشناسان بر لزوم اصلاح قوانین پایه برای بهبود نقدشوندگی و کارایی بازار تأکید دارند.
۱۶ تیر ۱۴۰۵
بحران اعتماد در بورس؛ چرا مداخلات حمایتی رگولاتور نتیجه عکس میدهد؟
بورس ایران بیش از شوکهای بیرونی، از مداخلات پیشبینیناپذیر رگولاتور و تبدیل شدن «داور» به «بازیگر» آسیب میبیند.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
گذار از «نابازار» دولتی به بازار واقعی: نقشه راه احیای اعتماد در بورس ایران
بورس ایران به دلیل سلطه ۸۰ درصدی دولت، یک «نابازار» است که تنها با استقلال رگولاتور و خصوصیسازی واقعی مدیریت اصلاح میشود.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵