ریسک سیستماتیک
ریسک سیستماتیک همان «خطرِ جمعی» است که هیچکس از آن در امان نیست. تصور کنید در یک کشتی بزرگ نشستهاید؛ اگر فقط موتور یک اتاق خراب شود، بقیه مسافران مشکلی ندارند، اما اگر کل کشتی با طوفان مواجه شود، همه با هم به خطر میافتند. در دنیای سرمایهگذاری، این ریسک شامل اتفاقاتی است که کل اقتصاد را تکان میدهد و فرقی نمیکند شما سهام شرکت خاصی را خریده باشید یا در صندوقهای مختلف سرمایهگذاری کرده باشید؛ چون منشأ این خطر خارج از کنترل یک شرکت یا صنعت خاص است.
در اقتصاد ایران، ریسک سیستماتیک با واژههایی مثل «تنشهای سیاسی» یا «شوک ارزی» گره خورده است. برای مثال، وقتی قیمت دلار ناگهان جهش میکند، هزینهی تمام شرکتها بالا میرود و قدرت خرید مردم کم میشود؛ در این حالت فرقی نمیکند شما چقدر در انتخابِ سهامِ شرکتتان دقت کرده باشید، چون کل بازار بورس تهران تحت فشار قرار میگیرد و قیمتها افت میکند. این یعنی شما نمیتوانید صرفاً با چیدن یک سبد متنوع از داراییها، خودتان را در برابر این نوع خطر بیمه کنید، چون این موج تمام ساحل را با هم میپوشاند و روی ارزش کل داراییهای ریالی اثر میگذارد.
چرا الان مهم است
تازهریسک سیستماتیک در ایران یعنی همان طوفانی که وقتی میوزد، فرقی نمیکند سهام چه شرکتی را دارید؛ همه با هم میافتند. این روزها که مداخلات دستوری برای حمایت از بورس نتیجه عکس داده و اعتماد سهامداران سلب شده، شاهد اوجگیری این ریسک هستیم. در واقع، وقتی کل بازار تحت تأثیر تصمیمات کلان یا ابهامات سیاسی است، تحلیل تکتک نمادها کاراییاش را از دست میدهد.
آخرین اخبار با این مفهوم
بحران اعتماد در بورس؛ چرا مداخلات حمایتی رگولاتور نتیجه عکس میدهد؟
بورس ایران بیش از شوکهای بیرونی، از مداخلات پیشبینیناپذیر رگولاتور و تبدیل شدن «داور» به «بازیگر» آسیب میبیند.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵