روایت اسحاق جهانگیری از گرانی بنزین در سال ۹۸/ تصمیم کلی دولت این بود که فرمول سهمیه ۶۰ لیتر به هر خودرو و مابقی با قیمت آزاد را اجرایی کند

روایت جهانگیری از پشت‌پرده تصمیمات بنزینی دولت روحانی و مخالفت با سهمیه‌بندی فردی

نفت، گاز و سوخت۲ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

جهانگیری روایت می‌کند که چگونه مخالفت رئیس‌جمهور و تیم اقتصادی با ایده سهمیه‌بندی فردی، مانع از اجرای طرحی عادلانه‌تر برای یارانه بنزین شد.

چرا با وجود توافق کارشناسان بر سر عدالتِ بیشتر در سهمیه‌بندی فردی، بدنه اصلی دولت و رئیس‌جمهور وقت با آن مخالفت کردند؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
دولت روحانی از سال ۹۷ به دنبال اصلاح قیمت بنزین برای حمایت از اقشار ضعیف بود، اما با چالش‌های امنیتی و زیرساختی مواجه شد.
۲
ایده سهمیه‌بندی فردی به جای خودرویی، با هدف توزیع عادلانه یارانه مطرح شد اما با مخالفت رئیس‌جمهور و تیم اقتصادی دولت مواجه شد.
۳
درز خبر تغییر قیمت در اردیبهشت ۹۸ و واکنش هیجانی مردم، اجرای طرح را در آن مقطع متوقف کرد.
۴
جهانگیری معتقد بود سهمیه فردی دولت را از دردسرهای قیمت‌گذاری دستوری نجات می‌دهد، اما ابهامات اجرایی مانع پذیرش آن شد.

چرا این خبر مهم است؟

درک این خاطرات به مردم کمک می‌کند تا پیچیدگی‌های تصمیم‌گیری در سطوح بالای دولت و چالش‌های اجرای اصلاحات اقتصادی در ایران را بهتر درک کنند.

نکات پنهان خبر

شکست طرح‌های اصلاحی بنزین در دولت روحانی بیش از آنکه ناشی از ضعف فنی باشد، ناشی از فقدان اجماع سیاسی در بدنه دولت و ترس از واکنش‌های اجتماعیِ ناشی از درز اطلاعات بود.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری اینکه آیا مدل‌های سهمیه‌بندی فردی در آینده می‌توانند جایگزین مدل‌های فعلی شوند یا خیر.

پژواک تاریخی

این روایت به وقایع پیش از آبان ۹۸ و تلاش‌های ناموفق دولت برای اصلاح قیمت بنزین در اردیبهشت ۹۸ اشاره دارد.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

دهک‌های پایین درآمدی
تأثیرپذیری از تغییر قیمت سوخت و نحوه بازتوزیع یارانه‌ها
دارندگان خودرو
تغییر در هزینه‌های جاری و دسترسی به سهمیه سوخت

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

دولت از سال ۹۷ به دنبال راهی برای کمک به اقشار ضعیف از طریق اصلاح قیمت بنزین بود.

۲

نگرانی‌های امنیتی و نبود کارت سوخت برای میلیون‌ها خودرو، اجرای طرح را با چالش مواجه کرده بود.

۳

فشارهای خارجی و توصیه‌های رهبری باعث شد تمرکز دولت بر مبارزه با قاچاق سوخت قرار گیرد.

۴

ایده سهمیه‌بندی فردی با وجود حمایت نهادهای پژوهشی، توسط تیم اقتصادی و رئیس‌جمهور رد شد.

۵

در سال ۹۸، دولت با فرض تداوم سهمیه‌بندی خودرویی، به دنبال تعیین قیمت‌های جدید بود.

۶

درز خبر تغییر قیمت در اردیبهشت ۹۸ و هجوم مردم به پمپ‌بنزین‌ها، اجرای طرح را متوقف کرد.

۷

ایده سهمیه‌بندی فردی به عنوان راهکاری عادلانه‌تر برای توزیع یارانه سوخت مطرح شد.

۸

چالش اصلی طرح فردی، ایجاد بازار خرید و فروش سهمیه و نحوه قیمت‌گذاری آن بود.

۹

جهانگیری معتقد بود سهمیه فردی دولت را از قیمت‌گذاری دستوری نجات می‌دهد و عدالت را محقق می‌کند.

۱۰

مخالفت رئیس‌جمهور و بدنه دولت با ایده سهمیه فردی، مانع از اجرای این طرح شد.

آمار کلیدی

۶۰ لیتر
سهمیه ماهانه بنزین برای هر خودرو در طرح نهایی
۱۵۵ میلیون لیتر
مصرف روزانه بنزین پس از انتشار خبر تغییر قیمت در اردیبهشت ۹۸
۵۰ درصد
تخمین خانوارهایی که در آن زمان خودرو نداشتند

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند