بحران اشتغال زنان در ایران؛ از شکاف عمیق مشارکت تا زنانه شدن فقر

بازار کار ایران با الگوی تکرارشونده خروج سریع زنان از اشتغال پایدار در بحران‌ها مواجه است.

جنسیت متغیری کلیدی در تعیین میزان آسیب‌پذیری افراد در اقتصادهای شکننده است.

نرخ مشارکت اقتصادی زنان در ایران ۱۲-۱۵ درصد در مقابل ۶۵-۷۰ درصد برای مردان است.

شکاف ساختاری مشارکت و نرخ بیکاری بالاتر زنان، نابرابری پایداری در بازار کار ایجاد کرده است.

تمرکز ۶۰-۶۵ درصدی اشتغال زنان در بخش خدمات، آن‌ها را در برابر رکود بسیار آسیب‌پذیر می‌کند.

فشارهای اقتصادی منجر به ناپایداری جنسیتی و شکنندگی بیشتر اشتغال زنان می‌شود.

پدیده «تعدیل زنانه» باعث حذف سریع‌تر زنان از چرخه اشتغال رسمی در زمان فشارهای مالی می‌شود.

شکاف دستمزد جنسیتی در ایران حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد برآورد می‌شود.

ترکیب درآمد کمتر و ریسک بیکاری بالاتر، چرخه فقر شغلی را برای زنان تشدید می‌کند.

نرخ مشارکت زنان در ایران بسیار کمتر از میانگین ۴۰ درصدی جهانی است.

تورم و محدودیت‌های رسمی، زنان را به سمت مشاغل غیررسمی و خدماتی کم‌درآمد سوق داده است.

جابه‌جایی به سمت اقتصاد غیررسمی نشانه فرسایش اشتغال رسمی است، نه توانمندسازی اقتصادی.

بخش بزرگی از اشتغال زنان بر پایه دسترسی موقت و تقاضای شکننده بازار است.

داده‌های بین‌المللی نشان می‌دهد بحران‌ها اثرات ساختاری و پایدارتری بر اشتغال زنان دارند.

در افغانستان پس از ۲۰۲۱، کاهش اشتغال زنان بسیار شدیدتر از مردان بوده است.

بیش از ۹۲ درصد اشتغال زنان در افغانستان در دسته مشاغل آسیب‌پذیر قرار دارد.

زنان در کشورهای بحران‌زده با بالاترین سطح ناامنی شغلی مواجه هستند.

در شرایط بحران، زنان به جای اشتغال پایدار، وارد کارهای خانگی و غیررسمی می‌شوند.

زنان سرپرست خانوار با فشارهای سه‌گانه هزینه‌ها، محدودیت اشتغال رسمی و فقدان سرمایه روبرو هستند.

حدود ۱۴ درصد سرپرستان خانوار در ایران زن هستند که وابستگی بالایی به مشاغل غیررسمی دارند.

در دوره‌های بحران، نرخ بازگشت زنان به اشتغال پایدار بسیار پایین‌تر از مردان است.

بحران‌های اقتصادی ساختارهای نابرابر جنسیتی موجود را بازتولید و تقویت می‌کنند.

شکاف مشارکت اقتصادی در ایران طی دوره‌های فشار مالی نه تنها کم نشده، بلکه افزایش یافته است.

تصویر کلی بازار کار زنان در ایران، جابه‌جایی تدریجی به سمت ناپایداری و فقر است.

اقتصاد بحرانی ایران در حال پیدا کردن چهره‌ای زنانه در حاشیه بازار کار است.