پیمان‌سپاری ارزی

وقتی یک بازرگان ایرانی محصولی مثل پسته یا مواد پتروشیمی را صادر می‌کند، در ازای آن ارز دریافت می‌کند. دولت برای مدیریت بازار، صادرکننده را موظف می‌کند این ارز را به جای فروش در بازار آزاد، در سامانه‌های رسمی مثل نیما عرضه کند. در واقع صادرکننده با امضای یک تعهد، قول می‌دهد که ارز خود را به چرخه اقتصادی کشور برگرداند تا برای واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه کارخانه‌ها استفاده شود.

این سازوکار مستقیماً روی قیمت کالاهایی که می‌خرید اثر می‌گذارد؛ چرا که اگر ارز صادراتی به کشور برنگردد، عرضه دلار کم شده و قیمت آن در بازار آزاد جهش می‌کند. با این حال، اگر قیمت تعیین‌شده توسط دولت خیلی کمتر از بازار باشد، صادرکنندگان تمایل خود را به تجارت قانونی از دست می‌دهند که نتیجه آن کاهش ارزآوری و در نهایت گران‌تر شدن زندگی روزمره برای مردم است.