مالیات تصاعدی

مالیات تصاعدی یعنی دولت به جای گرفتن یک درصد ثابت از همه، درآمدها را پله‌بندی می‌کند. در این سیستم، پله‌های ابتدایی معمولاً معاف از مالیات هستند یا نرخ بسیار پایینی دارند، اما هرچه درآمد فرد بالاتر می‌رود و به پله‌های بعدی می‌رسد، درصد مالیاتی که باید بپردازد افزایش می‌یابد. هدف اصلی این است که فشار مالی از دوش طبقات کم‌درآمد برداشته شود و کسانی که از فرصت‌های اقتصادی کشور بهره بیشتری برده‌اند، سهم بزرگ‌تری در تأمین هزینه‌های عمومی مثل آموزش و سلامت داشته باشند.

در اقتصاد ایران، ملموس‌ترین مثال این موضوع را در مالیات بر حقوق کارمندان می‌بینیم. هر سال در قانون بودجه رقمی به عنوان سقف معافیت تعیین می‌شود؛ مثلاً اگر حقوق شما زیر آن سقف باشد مالیاتی نمی‌دهید، اما به محض اینکه درآمدتان از آن مرز رد شود، مازاد آن با نرخ‌های ۱۰، ۱۵ یا ۲۰ درصد محاسبه می‌شود. این یعنی لزوماً تمام افزایش حقوقی که بابت ترفیع می‌گیرید به جیب شما نمی‌رود و بخشی از آن به دلیل پرش به پله مالیاتی بالاتر، سهم دولت می‌شود. همچنین قوانین جدید مالیات بر خانه‌ها و خودروهای گران‌قیمت در ایران، نمونه‌ای از تلاش برای اجرای مالیات تصاعدی بر ثروت است.