علیالحساب
علیالحساب در زبان ساده یعنی «فعلاً این مبلغ را داشته باش تا حسابوکتاب دقیق تمام شود». این وضعیت زمانی پیش میآید که کار شروع شده یا هزینهای صورت گرفته، اما هنوز صورتوضعیت قطعی یا فاکتور نهایی آماده نیست. در حسابداری ایران، این مبلغ به عنوان یک دارایی یا بدهی موقت ثبت میشود و تا زمان تسویه نهایی، پرونده آن باز میماند تا مشخص شود در نهایت چه کسی بدهکار یا طلبکار است. این مفهوم در زندگی روزمره ما زیاد تکرار میشود؛ مثلاً وقتی شرکتی بخشی از حقوق کارمندان را وسط ماه و پیش از صدور فیش حقوقی واریز میکند، یا زمانی که دولت بابت مالیات سالانه، مبالغی را ماهانه از حقوق کسر میکند. نکته مهم اینجاست که مبلغ علیالحساب وحی منزل نیست؛ یعنی ممکن است بعد از محاسبه دقیق، شما طلبکار شوید یا مجبور باشید مبلغ بیشتری بپردازید. در پروژههای عمرانی یا قراردادهای پیمانکاری ایران، پرداختهای علیالحساب حکم سوخت برای ادامه کار را دارند. اگر شما به عنوان خریدار یا کارفرما پولی را علیالحساب میپردازید، باید بدانید که این مبلغ لزوماً قیمت نهایی نیست و نوسانات قیمت ارز یا تورم در قراردادهای بلندمدت میتواند مبلغ نهایی را با آنچه علیالحساب پرداختهاید، کاملاً متفاوت کند.
چرا الان مهم است
تازهموضوع پرداختهای علیالحساب با واریز مبالغ پیشبینیشده برای بازنشستگان نفت، دوباره به صدر اخبار معیشتی آمده است. در اقتصاد ایران که نهایی شدن احکام حقوقی و بودجهای معمولاً زمانبر است، این سازوکار اجازه میدهد بخشی از نقدینگی زودتر به دست ذینفع برسد تا فاصله زمانی میان تورم و اصلاح رسمی درآمدها، کمتر به معیشت افراد آسیب بزند.
آخرین اخبار با این مفهوم

آغاز ثبتنام علیالحساب مستمری بازنشستگان نفت؛ واریز ۱۰ روزه مبالغ از طریق سامانه سما
بازنشستگان صنعت نفت از ۳۰ خرداد میتوانند برای دریافت علیالحساب مستمری خود بهصورت آنلاین یا حضوری اقدام کنند.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵