ظرفیت بالقوه تولید

این اصطلاح یعنی سقفِ توانِ واقعیِ اقتصاد ما. تصور کنید تمام کارخانه‌ها، مزارع و متخصصان ایرانی با تمام قوا و ابزارهای موجود کار کنند؛ نتیجه‌ای که به دست می‌آید همان ظرفیت بالقوه است. این عدد نشان می‌دهد که اگر زیرساخت‌ها فراهم باشد و موانعی مثل تحریم یا فرسودگی ماشین‌آلات نباشد، چقدر می‌توانیم در کشور ثروت و کالا تولید کنیم.

وقتی تولید واقعی ما کمتر از این ظرفیت باشد، یعنی منابع ملی مثل نیروی کار تحصیل‌کرده یا دستگاه‌های صنعتی در حال هدر رفتن هستند. مثلاً وقتی به دلیل قطعی برق در تابستان یا کمبود گاز در زمستان، کارخانه‌های فولاد و سیمان نیمه‌تعطیل می‌شوند، اقتصاد ایران از ظرفیت بالقوه خود فاصله می‌گیرد. نتیجه این اتفاق برای مردم، کمیاب شدن کالاها، افزایش قیمت‌ها و از بین رفتن فرصت‌های شغلی است.

در واقع، اگر دولت بخواهد با چاپ پول، تولید را به زور از این سقف بالاتر ببرد، چون ابزار و تکنولوژی کافی برای تولیدِ بیشتر وجود ندارد، فقط باعث تورم جهشی می‌شود. بنابراین، رشد واقعیِ دارایی‌های مردم زمانی رخ می‌دهد که با سرمایه‌گذاری درست و نوسازی تجهیزات، خودِ این «سقف تولید» بالاتر برود، نه اینکه فقط پولِ بدون پشتوانه به بازار پاشیده شود.