ضریب قیمت

ضریب قیمت که معمولاً در گزارش‌های اقتصادی با نام شاخص قیمت مصرف‌کننده شناخته می‌شود، مثل یک دماسنج برای سنجشِ داغیِ بازار عمل می‌کند. کارشناسانِ آمار، سبدی مجازی از کالاها و خدماتِ مختلف را که یک خانوادهٔ ایرانی به‌طور معمول در ماه مصرف می‌کند (از نان و گوشت گرفته تا اجاره‌بها و هزینهٔ بنزین و اینترنت) در نظر می‌گیرند. آن‌ها قیمتِ کلِ این سبد را با یک سالِ مبنا مقایسه می‌کنند تا با یک عددِ واحد نشان دهند که سطحِ عمومیِ قیمت‌ها در کل کشور چقدر جابه‌جا شده است. اهمیت این عدد در زندگیِ روزمرهٔ ما زمانی روشن می‌شود که بدانیم قدرتِ خریدِ ریال دقیقاً برعکسِ این ضریب حرکت می‌کند. برای مثال، وقتی مرکزِ آمار اعلام می‌کند ضریب قیمت نسبت به سالِ قبل ۵۰ درصد رشد کرده، یعنی اگر سالِ پیش با مبلغی مشخص می‌توانستید تمام نیازهای ماهانه را پوشش دهید، امسال با همان پول فقط می‌توانید بخشی از آن کالاها را تهیه کنید. این شاخص به زبانِ ساده به ما می‌گوید که چقدر از ارزشِ واقعیِ حقوقِ ثابت یا پس‌اندازِ ریالیِ ما در برابرِ موجِ گرانی‌ها کاسته شده است.