ضریب فزاینده

ضریب فزاینده یا تکاثر، مثل یک بلندگو برای پول عمل می‌کند. وقتی بانک مرکزی مقداری پول به اقتصاد تزریق می‌کند، این پول مستقیماً به جیب همه نمی‌رود، بلکه وارد بانک‌ها می‌شود. بانک‌ها بخشی از آن را ذخیره کرده و بقیه را وام می‌دهند. کسی که وام گرفته، آن را خرج می‌کند و پول دوباره به بانک دیگری برمی‌گردد تا باز هم وام داده شود. این چرخه باعث می‌شود مبلغ اولیه چندین برابر شود. در اقتصاد ایران، بالا بودن این ضریب یعنی با کوچک‌ترین حرکتِ بانک مرکزی، موج بزرگی از نقدینگی راه می‌افتد که می‌تواند باعث تورم شود. مثلاً وقتی دولت برای پرداخت بدهی‌هایش از بانک مرکزی پول می‌گیرد (چاپ پول)، ضریب فزاینده آن را چند برابر کرده و به بازار مسکن یا دلار می‌فرستد. اگر این ضریب عدد ۷ باشد، یعنی هر ۱ میلیارد تومان پولِ جدید، ۷ میلیارد تومان قدرت خریدِ جدید در کل اقتصاد ایجاد می‌کند که می‌تواند قیمت‌ها را بالا برده و روی ارزشِ دارایی‌های شما اثر بگذارد.