سیاست پولی غیرمتعارف
وقتی روشهای سنتی بانک مرکزی، مثل تغییر نرخ سود بانکی، دیگر برای کنترل اوضاع کافی نیست، سیاستهای غیرمتعارف وارد میدان میشوند. در این حالت، بانک مرکزی بهجای انتظار برای واکنش غیرمستقیم بازار، خودش آستین بالا میزند و با ابزارهایی مثل خرید گسترده اوراق بدهی دولت یا تزریق مستقیم پول به بانکهای بدحساب، سعی میکند جلوی قفل شدن اقتصاد یا فروپاشی مالی را بگیرد.
در اقتصاد ایران، این سیاست معمولاً خودش را در قالب خط اعتباری بانک مرکزی به بانکهای ناتراز یا تامین مالی طرحهای دولتی نشان میدهد. اگرچه این کار ممکن است در کوتاهمدت مانع از ورشکستگی یک بانک یا توقف پروژههای عمرانی شود، اما چون باعث بزرگ شدن ترازنامه بانک مرکزی و چاپ پول بدون پشتوانه میشود، در نهایت با افزایش تورم، قدرت خرید مردم را کاهش داده و قیمت داراییهایی مثل دلار و طلا را بالا میبرد.
چرا الان مهم است
تازهبحث درباره استقلال بانک مرکزی و ورود آن به خرید داراییهای پرریسک، دوباره داغ شده است. در اقتصاد ایران، زمانی که بانک مرکزی برای جبران ناترازی بانکها یا حمایت از دولت، فراتر از ابزارهای سنتی عمل میکند، مستقیماً بر تورم و سفره مردم اثر میگذارد. درک این سیاستهای غیرمتعارف برای پیشبینی آینده ارزش ریال و داراییهای ما ضروری است.
آخرین اخبار با این مفهوم

پارادوکس استقلال؛ چرا بانکهای مرکزی مستقل داراییهای پرریسکتری نگه میدارند؟
استقلال بانک مرکزی باعث میشود این نهاد برای حفظ ثبات اقتصادی، آگاهانه ریسکهای مالی بزرگتری را در ترازنامه خود بپذیرد.
۷ تیر ۱۴۰۵