سرمایهداری رفاقتی
در این ساختار، اقتصاد شبیه به یک بازی ناعادلانه است که برنده آن نه با تولید بهتر، بلکه با داشتن روابط نزدیک با تصمیمگیران مشخص میشود. به جای اینکه شرکتها برای جلب رضایت مشتری تلاش کنند، تمام انرژی خود را صرف بهدستآوردن امضاهای طلایی و رانتهای دولتی میکنند. در واقع در این فضا، بازار از مسیر طبیعی خود خارج شده و به محفلی برای تقسیم فرصتها بین افراد خاص تبدیل میشود. این موضوع مستقیماً روی دارایی و آینده مردم اثر میگذارد. وقتی مثلاً ارز ارزانقیمت یا تسهیلات بانکی سنگین فقط به گروههای متصل به قدرت میرسد، رقابت در بازار از بین میرود و نتیجهاش برای شهروند ایرانی، گرانی کالاها و کمبود فرصتهای شغلی است. در این شرایط، یک جوان متخصص یا کارآفرین بدون پارتی، هرچقدر هم بااستعداد باشد، نمیتواند با کسانی که به منابع ارزان و اطلاعات نهانی دسترسی دارند رقابت کند و این یعنی کاهش کیفیت زندگی برای کل جامعه.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با تشدید سیاستهای دستوری و توزیع رانتهای ارزی، بحث سرمایهداری رفاقتی داغ شده است. وقتی قدرت سیاسی بهجای رقابت، تعیینکننده برنده بازار باشد، تولیدکننده واقعی در برابر وارداتِ رانتی کمر خم میکند. این ساختار با تبدیل اقتصاد به ابزار کنترل، دارایی مردم را به نفع حلقههای نزدیک به قدرت جابهجا کرده و عملاً بازار را به قربانگاهِ روابط خصوصی بدل ساخته است.
آخرین اخبار با این مفهوم

افشای قراردادهای ۶ میلیارد دلاری شرکتهای مرتبط با پسران ترامپ با دولت آمریکا
شرکتهای مرتبط با پسران ترامپ ۶ میلیارد دلار قرارداد دفاعی از دولت آمریکا دریافت کردهاند که بحثبرانگیز شده است.
۱۵ مهر ۱۴۰۵
شوک بازار آزاد به سوریه؛ چرا تولیدکنندگان داخلی در برابر واردات شکست خوردند؟
آزادسازی سریع اقتصاد سوریه پس از اسد، تولید داخلی را به دلیل ناتوانی در رقابت با واردات به چالش کشیده است.
۸ مهر ۱۴۰۵
سرکوب مالی؛ چگونه سیاستهای دستوری به موتور توزیع رانت تبدیل میشوند؟
سرکوب مالی با نرخهای دستوری، منابع را از بخش خصوصی به سمت شبکههای رانتی هدایت و کارآیی اقتصاد را نابود میکند.
۵ مهر ۱۴۰۵
پول خودکامه؛ چگونه نظامهای اقتدارگرا اقتصاد را به ابزار سرکوب تبدیل میکنند؟
پول در نظامهای اقتدارگرا به ابزاری برای کنترل اجتماعی و تحکیم قدرت سیاسی تبدیل میشود.
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
اقتصادِ سالادی؛ چرا ترکیبِ دستوریِ بازار و دولت به بنبست میرسد؟
اقتصادِ التقاطی با ترکیبِ متناقضِ بازار و دولت، به جای کارایی، منجر به ناکارآمدی و فساد ساختاری میشود.
۷ شهریور ۱۴۰۵
سرمایهداری رفاقتی؛ چگونه قدرت سیاسی، بازار آزاد را به مسلخ رانت میبرد؟
کتاب «سرمایهداری رفاقتی» نشان میدهد چگونه مداخلات دولتی، بازار آزاد را به ابزاری برای رانتجویی نخبگان تبدیل میکند.
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
سرمایهداری رفاقتی؛ چگونه مداخله دولت بازار آزاد را به مسلخ رانت میبرد؟
سرمایهداری رفاقتی محصول مداخله دولت است؛ راه مبارزه با آن نه قوانین بیشتر، بلکه کاهش قدرت دولت و حذف امتیازات ویژه است.
۱۵ تیر ۱۴۰۵