سرمایهداری رفاقتی
در این ساختار، اقتصاد شبیه به یک بازی ناعادلانه است که برنده آن نه با تولید بهتر، بلکه با داشتن روابط نزدیک با تصمیمگیران مشخص میشود. به جای اینکه شرکتها برای جلب رضایت مشتری تلاش کنند، تمام انرژی خود را صرف بهدستآوردن امضاهای طلایی و رانتهای دولتی میکنند. در واقع در این فضا، بازار از مسیر طبیعی خود خارج شده و به محفلی برای تقسیم فرصتها بین افراد خاص تبدیل میشود. این موضوع مستقیماً روی دارایی و آینده مردم اثر میگذارد. وقتی مثلاً ارز ارزانقیمت یا تسهیلات بانکی سنگین فقط به گروههای متصل به قدرت میرسد، رقابت در بازار از بین میرود و نتیجهاش برای شهروند ایرانی، گرانی کالاها و کمبود فرصتهای شغلی است. در این شرایط، یک جوان متخصص یا کارآفرین بدون پارتی، هرچقدر هم بااستعداد باشد، نمیتواند با کسانی که به منابع ارزان و اطلاعات نهانی دسترسی دارند رقابت کند و این یعنی کاهش کیفیت زندگی برای کل جامعه.
چرا الان مهم است
تازهبا پررنگ شدن بحثِ توزیع رانت و امتیازهای خاص در اقتصاد ایران، مفهوم سرمایهداری رفاقتی دوباره به صدر اخبار بازگشته است. وقتی مداخلات دولتی در قیمتگذاری و تخصیص منابع، مسیر رقابت آزاد را مسدود میکند، ثروت به جای مهارت، بر اساس «روابط» تقسیم میشود. این وضعیت با ایجاد نابرابری، دسترسی مردم عادی به فرصتهای اقتصادی و داراییهای مولد را دشوارتر از قبل کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

سرمایهداری رفاقتی؛ چگونه مداخله دولت بازار آزاد را به مسلخ رانت میبرد؟
سرمایهداری رفاقتی محصول مداخله دولت است؛ راه مبارزه با آن نه قوانین بیشتر، بلکه کاهش قدرت دولت و حذف امتیازات ویژه است.
۱۵ تیر ۱۴۰۵