دولت رانتی

دولت رانتی یعنی دولتی که دخل و خرجش به فعالیت اقتصادی مردم و مالیات آن‌ها وصل نیست، بلکه مثل کسی که ارثیه بزرگی دارد، از فروش ثروت‌های خدادادی مثل نفت و گاز زندگی می‌کند. در ایران، وقتی از دولت رانتی حرف می‌زنیم، منظورمان ساختاری است که بودجه‌اش را دلارهای نفتی می‌سازد. این استقلالِ مالی از مردم باعث می‌شود دولت به‌جای اینکه پاسخگوی مالیات‌دهندگان باشد، به توزیع‌کننده ثروتی تبدیل شود که با تزریق پول به بخش‌های دلخواه، اولویت‌های سیاسی را بر نیازهای واقعی بازار ترجیح می‌دهد.

این موضوع مستقیماً روی جیب شما اثر می‌گذارد. وقتی دولت به پول نفت دسترسی دارد، برای جبران هزینه‌هایش به‌جای اصلاحات اقتصادی، به تزریق نقدینگی روی می‌آورد که نتیجه‌اش تورم دائمی در بازار مسکن و خودرو است. در اقتصاد ایران، دولت رانتی به‌جای ایجاد فضای رقابتی، با ارائه امتیازاتی مثل ارز دولتی یا وام‌های ارزان به گروه‌های خاص، باعث می‌شود که موفقیت مالی شما به‌جای مهارت و تلاش، به میزان نزدیکی به مراکز توزیع این رانت‌ها بستگی داشته باشد و تولید واقعی در برابر واسطه‌گری تضعیف شود.