خرده‌مالکی

خرده‌مالکی یعنی به‌جای اینکه یک زمین بزرگ یا یک مجتمع عظیم در دست یک نفر یا شرکت باشد، به قطعات کوچک تقسیم شده و هر تکه‌اش مالِ یک نفر باشد. در ایران این اتفاق بیشتر به دو دلیل می‌افتد: یا زمین‌های کشاورزی بعد از فوت صاحب‌ملک بین ورثه تقسیم و کوچک شده‌اند، یا در شهرها، یک ساختمان قدیمی به چندین آپارتمان تبدیل شده که هر واحد یک مالک مستقل دارد. این یعنی برای هر تصمیم کوچکی، از بازسازی نما گرفته تا فروش کل ملک، باید رضایت چندین نفر با سلیقه‌ها و شرایط مالی مختلف جلب شود.

این موضوع مستقیماً روی ارزش دارایی و سرعت نوسازی اثر می‌گذارد. مثلاً در محله‌های قدیمی تهران، وقتی قرار است یک ساختمان کلنگی «مشارکت در ساخت» شود، اگر تعداد خرده‌مالک‌ها زیاد باشد، توافق سخت می‌شود و ملک سال‌ها بلااستفاده و فرسوده می‌ماند. در کشاورزی هم خرده‌مالکی باعث می‌شود هزینه تولید بالا برود، چون استفاده از تجهیزات مدرن برای یک قطعه زمین کوچک صرفه اقتصادی ندارد؛ در نتیجه سود نهایی مالکِ خرد کاهش می‌یابد و دارایی او نسبت به زمین‌های یکپارچه، رشد قیمت کمتری را تجربه می‌کند.