حق انتفاع

حق انتفاع در زبان ساده یعنی «حقِ استفاده کردن از چیزی که متعلق به شما نیست». در این حالت، صاحبِ اصلی ملک (مالکِ عین) سند را به نام دارد، اما اختیارِ نشستن در خانه یا بهره‌بردن از منافع آن را به فرد دیگری واگذار کرده است. این موضوع با اجاره تفاوت دارد؛ چرا که در حق انتفاع، رابطه‌ی مالک و استفاده‌کننده معمولاً بر اساس قراردادهای بلندمدت، وصیت یا ملاحظات خانوادگی است و لزوماً ماهانه پولی جابه‌جا نمی‌شود.

در بازار مسکن ایران، این مفهوم معمولاً در تقسیم ارث یا بخشش اموال دیده می‌شود؛ مثلاً پدری سند خانه‌اش را به نام فرزندش می‌زند اما «حق سکونت» را تا پایان عمر برای خودش یا همسرش نگه می‌دارد. اگر قصد خرید ملکی را دارید، حتماً باید وضعیت حق انتفاع آن را بررسی کنید؛ چون اگر خانه‌ای بخرید که فرد دیگری حق انتفاع در آن داشته باشد، شما مالک هستید اما عملاً تا زمانی که آن حق برقرار است، نه می‌توانید ساکن شوید و نه می‌توانید کسی را بیرون کنید، که این یعنی دارایی شما تا مدت‌ها قفل و غیرقابل استفاده می‌ماند.