حجم مبنا

حجم مبنا در بورس تهران مثل یک لنگر عمل می‌کند که اجازه نمی‌دهد قیمت سهم با وزش هر بادی جابه‌جا شود. طبق این قانون، برای اینکه قیمت یک سهم بتواند مثلاً ۵ درصد رشد یا ریزش کند، باید تعداد مشخصی از آن سهم (که متناسب با کل سهام شرکت است) در آن روز معامله شود. اگر حجم معاملات به این عدد نرسد، قیمت پایانی سهم هم به همان نسبت کمتر تغییر می‌کند؛ یعنی حتی اگر چند نفر سهم را در قیمت سقف بخرند، تا وقتی حجم مبنا پر نشود، سودِ کامل آن روز در سبد دارایی شما ثبت نمی‌شود.

این سازوکار برای سهامداران یک شمشیر دو لبه است. در روزهای صعودی، حجم مبنا مانع از رشد سریع و حباب‌گونه قیمت می‌شود، اما در روزهای بحرانی و ریزش بازار، همین قانون می‌تواند باعث «قفل شدن در صف فروش» شود. مثلاً وقتی همه فروشنده هستند اما کسی خریدار نیست، حجم مبنا پر نمی‌شود و قیمت سهم پایین نمی‌آید تا به تعادل برسد؛ در نتیجه پول شما برای مدتی طولانی در صف فروش بلوکه می‌شود. درک حجم مبنا به شما کمک می‌کند بفهمید چرا گاهی با وجود مثبت بودن بازار، ارزش دارایی‌تان در برخی نمادهای کوچک تغییری نمی‌کند.