تراز بودجه

تراز بودجه در حقیقت صورت‌حساب دخل و خرج یک‌ساله دولت است. دولت در ابتدای هر سال پیش‌بینی می‌کند که چه میزان درآمد از مسیرهایی مثل دریافت مالیات، عوارض گمرکی و فروش نفت به دست می‌آورد و قرار است این پول را چگونه صرف پرداخت حقوق کارمندان، یارانه‌ها و پروژه‌های ساختمانی کند. وقتی این دو کفه ترازو با هم برابر نباشند، با ناترازی بودجه مواجهیم که در اقتصاد ایران اغلب به شکل «کسری بودجه» مزمن خودش را نشان می‌دهد.

این ناترازی مستقیماً روی قدرت خرید و دارایی شما اثر می‌گذارد. وقتی دولت برای پوشش هزینه‌هایش درآمد کافی ندارد، مجبور می‌شود از بانک مرکزی یا بانک‌های دیگر قرض بگیرد. این کار باعث افزایش نقدینگی و در نتیجه گران شدن کالاها و خدمات می‌شود. به زبان ساده، وقتی تراز بودجه منفی است، دولت با چاپ پول یا استقراض، هزینه‌هایش را از جیب تمام مردم و به قیمت تورم تامین می‌کند؛ یعنی همان پدیده‌ای که باعث می‌شود قیمت دلار یا اجاره‌خانه به ناگهان جهش کند.