بودجه عمومی
همچنین: بودجه دولتی
بودجه عمومی در واقع کیف پول بزرگ دولت برای اداره کشور در طول یک سال است. در این سند، دولت پیشبینی میکند که از چه راههایی پول درمیآورد—که در ایران عمدتاً شامل فروش نفت، دریافت مالیات و عوارض گمرکی است—و قرار است این پول را کجا خرج کند. این مخارج شامل هزینههای جاری مثل حقوق معلمان، نظامیان و پرستاران و هزینههای عمرانی مثل ساخت سد و بزرگراه میشود. وقتی از بودجه حرف میزنیم، یعنی اولویتهای دولت برای زندگی روزمره ما در سال پیشرو مشخص شده است.
اهمیت بودجه برای مردم زمانی روشن میشود که با پدیده «کسری بودجه» روبرو میشویم. اگر دولت در ایران بیش از درآمد واقعیاش خرج بتراشد، ناچار میشود به روشهایی مثل استقراض از بانک مرکزی روی بیاورد که نتیجه مستقیم آن چاپ پول و در نهایت تورم و گرانی کالاهاست. مثلاً وقتی در بودجه سالانه، میزان مالیاتها افزایش مییابد یا ردیف یارانههای نقدی تغییر میکند، اثر آن بلافاصله روی قدرت خرید و هزینه معیشت تکتک شهروندان حس میشود؛ بنابراین بودجه فقط یک سند اداری نیست، بلکه تعیینکننده اصلی قیمتها و کیفیت خدمات عمومی در زندگی ماست.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با داغ شدن بحث ناترازیهای مالی، بودجه عمومی از یک عددِ انتزاعی به سرِ سفرهها رسیده است. از چالش تامین هزینه غذای دانشجویان و یارانه کالابرگ گرفته تا بحثهای جنجالی درباره سهم واقعی مردم از درآمدهای نفتی و بنزین، همگی نشان میدهند که چطور دخلوخرج دولت مستقیماً با قدرت خرید و کیفیت زندگی روزمره ایرانیان گره خورده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

بحران کسری بودجه در سفره دانشجویان؛ چالشهای اصلاح نظام تغذیه دانشگاهی
کسری بودجه ۳۷.۷ همتی تغذیه دانشجویی در سال ۱۴۰۵، ضرورت اصلاح نظام یارانهای و ساختار رفاهی دانشگاهها را دوچندان کرده است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
میرسلیم: نفت متعلق به مردم نیست؛ بنزین را مفت به مردم میدهیم
میرسلیم با رد مالکیت عمومی نفت، قیمت فعلی بنزین را غیرواقعی و یارانهای دانست.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
شرط اصلی دولت برای آغاز افزایش اعتبار کالابرگ چیست؟
افزایش اعتبار کالابرگ ۴۴ میلیون نفر، در انتظار تأمین منابع پایدار از سوی سازمان برنامه و بودجه است.
۱۵ مهر ۱۴۰۵
بحران دانشآموزی در فرانسه؛ از اعتراضات صنفی تا چالش سیاسی الیزه
اعتراضات گسترده دانشآموزی در فرانسه به دلیل مشکلات ساختاری آموزش، به بحرانی سیاسی برای دولت تبدیل شده است.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
جنجال استفاده از بودجه مالیاتدهندگان آمریکا برای تبلیغات انتخاباتی ترامپ
دولت ترامپ با استفاده از ۲۰ میلیون دلار بودجه عمومی، تبلیغات سیاسی شخصی تولید کرده که با انتقادهای گسترده مواجه شده است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
دستور ویژه اژهای برای شفافسازی مالی و بررسی کارایی ۳۰۰ شرکت دولتی
رئیس قوه قضائیه دستور بررسی ویژه عملکرد مالی و ضرورت وجودی بیش از ۳۰۰ شرکت دولتی را صادر کرد.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
دستور اژهای برای پاکسازی شرکتهای دولتی: بررسی ویژه دریافتیها و پاداشهای غیرقانونی
رئیس قوه قضاییه دستور بررسی دقیق دریافتیها و پاداشهای اعضای هیئت مدیره شرکتهای دولتی را صادر کرد.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
سه سناریوی دولت برای آینده کالابرگ؛ بار مالی سنگین بر دوش بودجه
طرح کالابرگ با هزینه سالانه ۱۰۴۴ همت، دولت را بر سر دوراهی افزایش حمایت یا کنترل کسری بودجه قرار داده است.
۱ شهریور ۱۴۰۵
افشاگری وزیر سابق اوکراین: فساد سیستماتیک مانع پایان جنگ و بازسازی کشور است
فساد گسترده در دولت اوکراین، علاوه بر مانعتراشی در مسیر جنگ، چشمانداز عضویت این کشور در اتحادیه اروپا را تهدید میکند.
۱ شهریور ۱۴۰۵
اعتراف دولت به کسری بودجه ۹۶۰ هزار میلیاردی؛ چالشهای مالی در مسیر کالابرگ
دولت با کسری بودجه ۹۶۰ هزار میلیاردی در ۵ ماهه نخست مواجه است و خواستار اصلاح قانون بودجه شد.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵
چرا فیلمهای دولتی با وجود شکستهای پیاپی در گیشه، همچنان بودجه میگیرند؟
اتلاف بودجههای عمومی در سینما به دلیل نبود سازوکار پاسخگویی و تکرار چرخه شکستهای تجاری کارگردانان دولتی.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
تلاش ترامپ برای دور زدن کنگره در پروژه ۶۰۰ میلیون دلاری کاخ سفید
ترامپ برای پیشبرد پروژه ۶۰۰ میلیون دلاری سالن رقص کاخ سفید، علیه حکم توقف دادگاه به دیوان عالی شکایت کرد.
۲۳ مرداد ۱۴۰۵
بازنگری در حکمرانی داراییهای عمومی؛ ضرورت یکپارچهسازی بودجه و نظارت
یکپارچهسازی مدیریت داراییهای عمومی در نظام بودجه و خزانهداری واحد برای افزایش شفافیت و کارآیی اقتصادی ضروری است.
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
گزارش دولت از پیشرفت مذاکرات و مدیریت بحران انرژی پس از جنگ
دولت از پیشرفت مذاکرات دیپلماتیک و موفقیت در مدیریت مصرف انرژی پس از آسیبهای جنگی خبر داد.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵
زلزله سیاسی در ترکیه: پیشنهاد جنجالی متحد اردوغان برای تقسیم بودجه اپوزیسیون
متحد اردوغان با پیشنهاد تقسیم بودجه اپوزیسیون، به دنبال تضعیف حزب جمهوریخواه خلق از طریق حمایت از انشعاب اوزگور اوزل است.
۴ مرداد ۱۴۰۵
هزینههای نجومی حفاظت امنیتی از خانواده نتانیاهو؛ از مادامالعمر تا ۵ سال پس از قدرت
اسرائیل حفاظت امنیتی مادامالعمر از همسر نتانیاهو و ۵ ساله از فرزندانش را با هزینه سالانه میلیونی تصویب کرد.
۲۸ تیر ۱۴۰۵
سقوط تاریخی تیراژ روزنامهها در ایتالیا؛ رسانههای سنتی در چنگال پلتفرمهای دیجیتال
صنعت روزنامهنگاری ایتالیا با سقوط ۹۰ درصدی تیراژ، برای بقا به بودجه عمومی وابسته شده و بازار را به پلتفرمهای جهانی باخته است.
۲۴ تیر ۱۴۰۵
زلزله فساد در پارلمان عراق؛ بازداشت نمایندگان زن و کشف میلیونها دلار پول نقد
موج بزرگ بازداشت نمایندگان پارلمان عراق به اتهام فساد مالی و کشف میلیونها دلار پول نقد در منازل آنها.
۹ تیر ۱۴۰۵
افشای هزینهکرد ۱۰۰ میلیون شِکِلی از بودجه عمومی برای اقامتگاههای شخصی و محرمانه نتانیاهو
افشای جزئیات هزینههای میلیونی و محرمانه کابینه اسرائیل برای بازسازی و ایمنسازی خانههای شخصی و رسمی بنیامین نتانیاهو.
۷ تیر ۱۴۰۵
از تحریم تا قیمومت مالی: مدل جدید آمریکا برای تسلط بر درآمدهای نفتی ونزوئلا
آمریکا با جایگزینی مدیریت مستقیم درآمدها بهجای تحریم، ونزوئلا را به اولین آزمایشگاه «قیمومت مالی» در جهان تبدیل کرده است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵