استطاعتپذیری
استطاعتپذیری به زبان ساده یعنی دخلتان چقدر با خرجِ خانهنشینی میخواند. این شاخص نشان میدهد که یک حقوقبگیر معمولی پس از پرداخت اجاره یا قسط وام مسکن، چقدر پول برای غذا، پوشاک و درمان برایش باقی میماند. اگر سهم مسکن در سبد هزینهها خیلی بالا برود، یعنی بازار مسکن دیگر برای آن فرد استطاعتپذیر نیست.
در اقتصاد ایران، به دلیل تورم بالا و رشد نکردنِ درآمدها متناسب با قیمت ملک، استطاعتپذیری به یک بحران تبدیل شده است. مثلاً در تهران، بسیاری از خانوادهها بیش از نیمی از درآمدشان را صرف اجارهبها میکنند؛ این یعنی آنها مجبورند از کیفیت خوراک یا آموزش فرزندانشان بزنند تا فقط سقفی بالای سر داشته باشند. وقتی استطاعتپذیری کم میشود، مردم به حاشیه شهرها کوچ میکنند یا سن ازدواج و استقلال جوانان به شدت بالا میرود.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهایی که وامهای بانکی دیگر توان پوشش هزینههای خرید خانه را ندارند، بحث «استطاعتپذیری» به صدر اخبار بازگشته است. سیاستگذاران حالا به جای تمرکزِ صرف بر ساختوساز انبوه، به دنبال تغییر نقش دولت و تعریف شاخصهای جدیدی برای مسکن شایسته هستند تا شکاف عمیق میان درآمد خانوار ایرانی و قیمتهای سرسامآور بازار را پر کنند.
آخرین اخبار با این مفهوم

فراتر از آجر و سیمان؛ شاخصهای مسکن شایسته از نگاه وزارت راه
مسکن شایسته فراتر از سرپناه، نیازمند پیوستهای زیستی و امنیت در برابر منازعات بینالمللی است.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
۱۶ فرمان جهانی برای خروج از بحران مسکن: فراتر از انبوهسازی
بحران مسکن با انبوهسازی صرف حل نمیشود؛ دولت باید از «سازنده» به «تنظیمگرِ حقمحور» تغییر نقش دهد.
۱۳ مهر ۱۴۰۵
تغییر پارادایم در مسکن: دولت باید رهبر ارکستر باشد، نه نوازنده
سیاست مسکن ایران باید از «ساختوسازِ صرف» به «سیاستگذاریِ کیفیتِ زیست» و هماهنگیِ بینبخشی تغییر جهت دهد.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا وام مسکن دیگر خانه نمیخرد؟ ۷ راهکار برای احیای قدرت خرید
قدرت خرید وام مسکن به ۳.۹ مترمربع سقوط کرده و نیازمند بازسازی فوری نظام تامین مالی است.
۲۳ مرداد ۱۴۰۵